اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذ بَوَّأنا لِإِبراهِيم‌َ مَکان‌َ البَيت‌ِ أَن لا تُشرِک بِي شَيئاً وَ طَهِّر بَيتِي‌َ لِلطّائِفِين‌َ وَ القائِمِين‌َ وَ الرُّکَّع‌ِ السُّجُودِ «26»
و زماني که جاي داديم از براي ابراهيم مکان بيت الحرام را، دستور داديم
جلد 13 - صفحه 290
باو اينکه که شرک نياورد به خداوند متعال هيچ شيئي را و تطهير کند کعبه معظّمه را براي کساني که طواف حول کعبه مي‌کنند و قيام به نماز در مقام ابراهيم مي‌کنند و در پيشگاه احديّت رکوع و سجود دارند.
(وَ إِذ بَوَّأنا لِإِبراهِيم‌َ): بوّأ بمعني جاي دادن و جاگير شدن و منزل نمودن است چنانچه مي‌فرمايد: «وَ لَقَد بَوَّأنا بَنِي إِسرائِيل‌َ مُبَوَّأَ صِدق‌ٍ» يونس آيه 93.
«وَ الَّذِين‌َ هاجَرُوا فِي اللّه‌ِ مِن بَعدِ ما ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُم فِي الدُّنيا حَسَنَةً» نحل آيه 43.
«وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِن‌َ الجَنَّةِ غُرَفاً» عنکبوت آيه 58 الي غير ذلک از آيات.
بعد از آنکه حضرت ابراهيم عليه السلام اسماعيل و هاجر را آورد نزد بيت و عرض کرد: «رَبَّنا إِنِّي أَسکَنت‌ُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيرِ ذِي زَرع‌ٍ عِندَ بَيتِک‌َ المُحَرَّم‌ِ» ابراهيم آيه 43. خداوند امر فرمود ابراهيم را به بناء بيت که حضرت آدم پي‌ريزي آن را کرده بود که مفاد:
(مَکان‌َ البَيت‌ِ) امر آخر آمد:
(أَن لا تُشرِک بِي شَيئاً): حضرت ابراهيم در زمان جواني شرک نداشت و در مقابل مشرکين دنيا قيام فرمود چه معني دارد در سن‌ّ پيري خطاب لا تشرک باو بشود!- ممکن است چون مشرکين مکّه مخصوصا قريش خود را منتسب به ابراهيم مي‌دانستند و مي‌گفتند که دستگاه شرک را از او داريم خداوند بفرمايد که: ابراهيم لم يشرک باللّه طرفة عين، و ممکن است مراد شرک در بناي کعبه باشد که بتنهايي بنا کند.
(وَ طَهِّر بَيتِي‌َ): در اينکه امر خطاب به اسماعيل هم شد در آيه شريفه: «وَ إِذ يَرفَع‌ُ إِبراهِيم‌ُ القَواعِدَ مِن‌َ البَيت‌ِ وَ إِسماعِيل‌ُ» بقره آيه 127. «وَ عَهِدنا إِلي إِبراهِيم‌َ وَ إِسماعِيل‌َ أَن طَهِّرا بَيتِي‌َ لِلطّائِفِين‌َ وَ العاکِفِين‌َ وَ الرُّکَّع‌ِ السُّجُودِ» بقره آيه 125 (لِلطّائِفِين‌َ): که از اطراف عالم مي‌آيند براي طواف کعبه
جلد 13 - صفحه 291
(وَ القائِمِين‌َ) ظاهرا مراد همان عاکفين در سوره بقره باشد، و ممکن است قيام بعبادت و صلوة باشد که يکي از مصاديق آن عکوف است.
(وَ الرُّکَّع‌ِ السُّجُودِ): در پيشگاه عظمت ذات باري تعالي.