اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ البُدنَ جَعَلناها لَکُم مِن شَعائِرِ اللّهِ لَکُم فِيها خَيرٌ فَاذکُرُوا اسمَ اللّهِ عَلَيها صَوافَّ فَإِذا وَجَبَت جُنُوبُها فَکُلُوا مِنها وَ أَطعِمُوا القانِعَ وَ المُعتَرَّ کَذلِکَ سَخَّرناها لَکُم لَعَلَّکُم تَشکُرُونَ (36)
و البدن: شترهاي قرباني را قرار داديم آنها را براي شما از شعائر اللّه، از براي شما در شترهاي قرباني خير است پس ذکر اسم اللّه کنيد در موقع نحر در حالي که ايستاده باشد پس زماني که افتاد بطرف پهلو اشاره به زوال روح است پس تناول کنيد از آنها و اطعام کنيد فقراء را چه آنهايي که اهل سؤال هستند و چه آنهايي که نميکنند چه آنهايي که قناعت ميکنند و چه نميکنند، اينکه نحو ما مسخّر کرديم آن شترها را براي شما که شما شکر گزار باشيد.
(وَ البُدنَ): جمع بدنه شتر چاق سمين را ميگويند که در باب قرباني مني شرايطي از براي شتر و گاو و گوسفند و بز مقرّر شده که يکي از آنها اينکه است لاغر نباشد.
(جَعَلناها لَکُم مِن شَعائِرِ اللّهِ): شعائر علامت و نشانهاي بندهگي و فرمان برادري است، و قرباني يکي از شعائر است.
(لَکُم فِيها خَيرٌ): و لو در آن زمين فوق العاده علاقه به شتر داشتند بخصوص سمين باشد ميفرمايد: اگر قرباني کنيد براي شما نفعش بيشتر و بالاتر است در دنيا و آخرت که از سنن ابراهيم است بازاي ذبح اسماعيل و اينکه قرباني هم بعوض قرباني فرزندان شما است و باعث حفظ آنها است.
جلد 13 - صفحه 303
(فَاذکُرُوا اسمَ اللّهِ عَلَيها): در موقع نحر تسميه لازم است و لو بکلمه بسم اللّه باشد.
(صَوافَّ): شتر را بايد ايستاده نحر کرد يک پاي او را بزانو ببندند و روي يک پا بايستد.
(فَإِذا وَجَبَت جُنُوبُها): که بميرد و بطرف پهلو بيفتد.
(فَکُلُوا مِنها): که بايد اضحيّه را سه قسمت کرد يک قسمت و لو اندک باشد براي خود و يک قسمت بفقراء و يک قسمت بمؤمنين.
(وَ أَطعِمُوا القانِعَ): که مؤمنين باشند و قناعت دارند هر چه بآنها داده شود.
(وَ المُعتَرَّ): فقراء چه سؤال بکنند چه حال آنها شهادت دهد که اسمش را شاهد حال ميگذارند.
(کَذلِکَ سَخَّرناها لَکُم): اينکه نحو ما بدن را مسخّر شما قرار داديم.
(لَعَلَّکُم تَشکُرُونَ): لعلّ از جانب خدا بمعني شايد نيست بلکه بمعني باشد است که بايد شکر گزار باشيد.