تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لَنْ يَنالَ اللَّهَ لُحُومُها وَ لا دِماؤُها وَ لکِنْ يَنالُهُ التَّقْوى مِنْکُمْ کَذلِکَ سَخَّرَها لَکُمْ لِتُکَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداکُمْ وَ بَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ (37)
شأن نزول: اهل جاهليت خون قربانيهاى خود را بر ديوار کعبه مى‌ماليدند و آن را سبب تقرب مى‌پنداشتند. در زمان اسلام مؤمنان نيز به همان قاعده سابقه داعيه آلودگى ديوار محترم کعبه معظمه داشتند؛ حق تعالى از آن نهى فرمود:
لَنْ يَنالَ اللَّهَ لُحُومُها: هرگز نرسد به خداى تعالى گوشتهاى قربانى که صدقه مى‌دهيد، وَ لا دِماؤُها: و نه خونهاى ايشان که به وقت قربان مى‌ريزند.
اين کنايه است از ناقبولى، يعنى گوشت و خون به محل رضا و قبول درگاه سبحانى نمى‌رسد، وَ لکِنْ يَنالُهُ التَّقْوى مِنْکُمْ: و لکن مى‌رسد به محل رضا و قبول الهى آنچه مصاحب است با پرهيزکارى از جانب شما، يعنى از تقواى قلوب شما که آن اجتناب از معاصى و صدق نيت و خلوص اعتقاد باشد که داعى شماست به تقرب و اخلاص و تعظيم امر الهى.
در کشاف- زمخشرى گويد: مراد صاحبان گوشت و خونند، يعنى اضحيه کنندگان راضى نمى‌گردانند خدا را مگر به مراعات نيت و اخلاص و نگهدارى شروط تقوى که از محافظات شرعيه است؛ يعنى اگر مراعات ورع نکنند، قربانى فايده بديشان نرساند اگرچه بسيار باشد. «1» کَذلِکَ سَخَّرَها لَکُمْ: همچنانکه مذکور شد رام گردانيد آن را خداى تعالى براى شما، لِتُکَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداکُمْ: تا به بزرگى ياد کنيد خدا را و بشناسيد عظمت و اقتدار او را بر آنچه راه نمود شما را به طريق تسخير و نحر
«1». کشاف زمخشرى، ج 3، ص 34، چاپ سوّم 1354 هجرية.
جلد 9 - صفحه 58
قربانى. وَ بَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ: و مژده بده اى پيغمبر نيکوکاران مخلص را به بهشت يا به قبول طاعت يا به وعده نصرت چنانکه فرمايد.