اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِن يُکَذِّبُوک‌َ فَقَد کَذَّبَت قَبلَهُم قَوم‌ُ نُوح‌ٍ وَ عادٌ وَ ثَمُودُ (42) وَ قَوم‌ُ إِبراهِيم‌َ وَ قَوم‌ُ لُوطٍ (43) وَ أَصحاب‌ُ مَديَن‌َ وَ کُذِّب‌َ مُوسي فَأَملَيت‌ُ لِلکافِرِين‌َ ثُم‌َّ أَخَذتُهُم فَکَيف‌َ کان‌َ نَکِيرِ (44)
و اگر اينکه کفّار و مشرکين تو را تکذيب مي‌کنند نسبت بأنبياء سلف هم همين معامله را داشتند قوم نوح نوح را تکذيب کردند، عاد هود را تکذيب نمودند، ثمود صالح را تکذيب کردند، نمروديان قوم ابراهيم او را تکذيب کردند، قوم لوط لوط را تکذيب نمودند، أصحاب مدين شعيب را تکذيب کردند، فرعونيان موسي را. ولي در اثر تکذيب آنها پس از تکذيب بعذابهاي سخت گرفتار شدند پس از مدتي که آنها را مهلت داديم پس چگونه بود انکار آنها.
اينکه آيه شريفه براي تسليت خاطر مبارک پيغمبر است که.
(وَ إِن يُکَذِّبُوک‌َ): سيزده سال در مکّه آنها را دعوت فرمودي و ده سال در مدينه مشرکين و يهود و نصاري تو را ساحر و کذّاب و مفتري و مجنون مي‌گفتند دأب کفّار از صدر أوّل چنين بوده.
(فَقَد کَذَّبَت قَبلَهُم قَوم‌ُ نُوح‌ٍ): که نهصد و پنجاه سال دعوت کرده و ايمان
جلد 13 - صفحه 311
نياوردند مگر قليلي.
(وَ عادٌ): که چه اندازه خداوند بآنها مهلت داد که مي‌فرمايد: «إِرَم‌َ ذات‌ِ العِمادِ الَّتِي لَم يُخلَق مِثلُها فِي البِلادِ» فجر آيه 6.
(وَ ثَمُودُ): که مي‌فرمايد: «الَّذِين‌َ جابُوا الصَّخرَ بِالوادِ» فجر آيه 8.
(وَ قَوم‌ُ إِبراهِيم‌َ) که چه کردند تا او را در آتش انداختند.
(وَ قَوم‌ُ لُوطٍ) که در فساد کوتاهي نکردند که شرحش مکرّر بيان شده همچنين.
(وَ أَصحاب‌ُ مَديَن‌َ) و أصحاب الأيکة.
(وَ کُذِّب‌َ مُوسي): هم فرعونيان و هم در بسياري از موارد بني اسرائيل و در جاي ديگر مي‌فرمايد: «کَذَّبَت قَبلَهُم قَوم‌ُ نُوح‌ٍ وَ عادٌ وَ فِرعَون‌ُ ذُو الأَوتادِ وَ ثَمُودُ وَ قَوم‌ُ لُوطٍ وَ أَصحاب‌ُ الأَيکَةِ أُولئِک‌َ الأَحزاب‌ُ إِن کُل‌ٌّ إِلّا کَذَّب‌َ الرُّسُل‌َ فَحَق‌َّ عِقاب‌ِ» ص آيه 12 و 13.
(فَأَملَيت‌ُ لِلکافِرِين‌َ): خداوند مهلت داد براي کافرين مدّتهاي مديد پس از انقضاء مدّت آنها.
(ثُم‌َّ أَخَذتُهُم): عذاب گير شدند بغرق و باد و صيحه و خسف و أمطار حجارة و نحو اينها.
(فَکَيف‌َ کان‌َ نَکِيرِ): پس چگونه بود عاقبت کار آنها در اثر تکذيب و انکار شما هم غم نداشته باش اينها هم بعذاب الهي گرفتار خواهند شد.
312