اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ذلِک‌َ بِأَن‌َّ اللّه‌َ يُولِج‌ُ اللَّيل‌َ فِي النَّهارِ وَ يُولِج‌ُ النَّهارَ فِي اللَّيل‌ِ وَ أَن‌َّ اللّه‌َ سَمِيع‌ٌ بَصِيرٌ (61)
اينکه نصرت الهي باين است که خداوند متعال داخل مي‌فرمايد شب را در روز و روز را در شب، و محققا خداوند شنوا و بيناست.
اشکال: چه مناسبت دارد نصرت الهي با دخول شب در روز و بالعکس!
جواب: اشاره باين است که خداوندي که قدرت دارد شب ظلماني را روز روشن کند و بالعکس قدرت دارد عزيز را ذليل و ذليل را عزيز کند فقيرا را غني غني را فقير غالب را مغلوب مغلوب را غالب فرمايد ضعيف را قوي و قوي را ضعيف کند پس قدرت دارد که انبياء و مؤمنين را نصرت فرمايد و بر کفار و مشرکين مسلط کند.
(ذلِک‌َ بِأَن‌َّ اللّه‌َ يُولِج‌ُ اللَّيل‌َ فِي النَّهارِ وَ يُولِج‌ُ النَّهارَ فِي اللَّيل‌ِ): بواسطه حرکت کره زمين بحرکت وضعي دور خود تمام ساعات و دقايق روز و شب موجود است چنانچه بحرکت انتقالي او دور کره شمس فصول دوازده‌گانه تحقق پيدا مي‌کند.
جل‌ّ الخالق.
(وَ أَن‌َّ اللّه‌َ سَمِيع‌ٌ بَصِيرٌ): مکرر گفته‌ايم که اينکه دو صفت با بسياري از صفات کماليه مرجعش علم است يعني علم بمسموعات و مبصرات دارد چنانچه حکمت علم بمصالح و مفاسد است و اراده علم بصلاح و فساد است، و ادراک علم بجزئيات است، و علم عين ذات است و غير متناهي چنانچه قدرت هم همين نحو است و مرجع جميع صفات اينکه دو صفت است و از اينکه دو انتزاع مي‌شود، و اينکه دو صفت علم و قدرت هم از نفس ذات انتزاع مي‌شود چون أمر وجودي است و ذات اقدس او صرف الوجود است غير متناهي، جميع مراتب وجود را بوحدته و
جلد 13 - صفحه 330
بساطته دارا است و از امير المؤمنين است:
«کمال توحيده نفي الصفات عنه»
چنانچه صفات سلبيّه هم چون عدم و فقدان است و در ذات او عدم راه ندارد لذا سلب مي‌شود.