اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ لَم تَرَ أَنَّ اللّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصبِحُ الأَرضُ مُخضَرَّةً إِنَّ اللّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ (63)
آيا نميبيني محققا خداوند متعال نازل ميفرمايد از طرف بالا آب را پس صبح ميکني زمين را سبز و خرم محققا خداوند دقيق است کارهاي او و خبير است بتمام خصوصيات امور.
(أَ لَم تَرَ): استفهام تقريري است يعني البتّه مشاهده ميکني و معاينه مينمايي که- (أَنَّ اللّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً): قدرت نمايي الهي اينکه است که چون ربع کره زمين از کره آب بيرون است که ربع مسکونش مينامند و آب بسطح اينکه قسمت نميرسد خداوند بتابش خورشيد بر کره آب آب را بخار ميکند و بطرف بالا ميبرد. و ادخنه هم از روي کره زمين بصورت دخان بالا ميرود، و چون طرف بالا هواي سرد است اينکه أبخره و أدخنه بهم ملصق ميشوند تشکيل ابر ميدهند در واقع آب و نار و هوا بهم التصاق پيدا ميکنند و بواسطه تموج هوا اينکه غمام و
جلد 13 - صفحه 332
ابرها را حرکت ميدهد بهر نقطه که مأمور است، و اينکه سه عنصر از هم جدا مي شوند عنصر ناري بطرف بالا ميرود و عنصر هوايي در مرکز وسط که کره هوايي است داخل ميشود و عنصر آبي بطرف سفلي نازل ميشود و حين نزول اگر هوا سرد باشد تشکيل برف ميدهد و اگر در وسط سرد باشد تشکيل تگرگ ميدهد و اگر ملايم باشد تشکيل مطر باران ميدهد، و اينها در اعماق زمين وارد ميشوند که آب چاهها و چشمهها از اينکه قسمت است، و دانهها و اصول اشجار که در زير خاک پنهان شدهاند از اينکه آب بهرهبرداري ميکنند و رشد ميکنند، و از زمين خارج ميکنند اشجار و اثمار را.
(فَتُصبِحُ الأَرضُ مُخضَرَّةً): سبز و خرم و فواکه و حبوبات و ساير ما يحتاج انسان را توليد ميکنند.
(إِنَّ اللّهَ لَطِيفٌ): ريزکار است با أعلا درجه دقت (خَبِيرٌ): بتمام جزئيات موافق حکمت با خبر است.