تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِي السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّ ذلِکَ فِي کِتابٍ إِنَّ ذلِکَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ (70) «1». اصول کافى (چ سوم دار الکتب)، ج 2، کتاب الايمان و الکفر، ص 300 روايت 1 جلد 9 - صفحه 93 بعد از آن به جهت تسلى خاطر مبارک حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و وعد مؤمنان و ايعاد کافران به اينکه تمام افعالشان مضبوط است نزد حضرت سبحان فرمايد: أَ لَمْ تَعْلَمْ‌: آيا نمى‌دانى، يعنى البته دانسته‌اى و مى‌دانى، أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِي السَّماءِ: بدرستى که خداى تعالى مى‌داند آنچه در آسمانهاست از عجائب علويات، وَ الْأَرْضِ‌: و آنچه در زمين است از غرائب سفليات، و هيچ چيز از جزئى و کلى بر ذات سبحانى پوشيده نيست. إِنَّ ذلِکَ فِي کِتابٍ‌: بدرستى که آنچه در آسمانها و زمينهاست نوشته شده است در لوح محفوظ که نزد ما باشد قبل از آنکه حادث شود، و هرگاه عالم باشيم به همه اشياء و حافظ آنها که از جمله آن مجادله و منازعه کفار قريش است، پس غمگين و اندوهناک مشو از گفتار و رفتار ايشان؛ زيرا ما عالم هستيم به آن و حفظ آن نموده و البته ايشان را به آن مجازات خواهيم داد. تنبيه: فخر رازى گويد: خطاب با پيغمبر و مراد ساير بندگانند، زيرا رسالت ثابت نگردد مگر بعد از علم به اينکه ذات الهى جل جلاله عالم است به تمام معلومات؛ زيرا اگر ثابت نشود علم سبحانى، هر آينه روا باشد که مشتبه شود بر او صادق از کاذب، پس در اين صورت اظهار معجزه هر آينه دليل بر صدق پيغمبر نباشد؛ بنابراين ثابت گردد که خطاب به غير خواهد بود، «1»، لکن محتاج بدين مقدمه نباشد زيرا اين مطلب محقق شده که بندگان مورد تکليف الهى هستند، و چون پيغمبر واسطه‌اى در تبليغ فرامين است، لذا صورت خطابات به آن حضرت واقع گرديده. إِنَّ ذلِکَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ: بدرستى که علم به همه چيزها و اثبات آن در لوح‌ «1». تفسير کبير فخر رازى، (چ دار الطباعه العامره) ج 6، ص 259 (المسئلة الثانية) جلد 9 - صفحه 94 محفوظ بر خداى تعالى زير آسانست علم الهى عين ذات سبحانى و تعلق دارد به همه معلومات على السويه. يا حکم فرمودن خدا ميان مؤمنان و کافران در روز قيامت و جزا دادن ايشان بر وفق عدل، بر خداى تعالى آسان است، زيرا قدرت سبحانى شامل جميع مقدورات است.