آیه ۷۰ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۷۰ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۴۰

أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ إِنَ ذٰلِكَ فِي كِتَابٍ إِنَ ذٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ

آیا نمی‌دانستی خداوند آنچه را در آسمان و زمین است می‌داند؟! همه اینها در کتابی ثبت است (همان کتاب علم بی‌پایان پروردگار)؛ و این بر خداوند آسان است!

معنی کلمات و عبارات
«کِتَابٍ»: مراد لوح محفوظ است که همه چیز، حتی قرآن در آن نوشته شده است (نگا: انعام / ، حدید / ، بروج / و ). «یَسِیرٌ»: آسان. کم و ناچیز (نگا: یوسف / ).
نزول

سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۶۷ تا ۷.

محمد بن العباس بعد از دو واسطه از عیسى بن داود او از امام کاظم علیه‌السلام و ایشان از پدر بزرگوارش امام صادق علیه‌السلام نقل نماید که فرمود: وقتى که این قسمت از آیه «لِکلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَکاً هُمْ ناسِکوهُ» نازل گردید، پیامبر مسلمین را جمع کرد و فرمود: اى گروه مهاجر و انصار منظور از منسک در آیه وجود امام است، آگاه باشید که لزوم امام و پیروى از او از لوازم دین بوده و همان منسکى است که در آیه بدان اشارت گردیده و باید بدانید که على بن ابى‌طالب امام بعد از من است و شما را به پیروى از راهنمائی‌هاى او می‌خوانم زیرا او بر هدایت مستقیم پروردگار است. مردم از این امر متعجب شدند و گروهى با آن مخالفت ورزیده و به اطاعت از او راضى نگشتند تا این که این قسمت از آیه «وَادْعُ إِلى رَبِّک إِنَّک لَعَلى هُدىً مُسْتَقِیمٍ» و آیات ۶۸ و ۶۹ و ۷. نازل گردید.

البرهان فی تفسیر القرآن.

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۰ رویداد)
نکات آیه
۱ - احاطه علمى خداوند به تمام آنچه که در آسمان ها و زمین هست. «ألم تعلم أنّ اللّه یعلم ما فى السماء و الأرض» ۲ - توجه به علم و آگاهى خدا نسبت به همه موجودات آسمان و زمین و رخدادهاى آن، زمینه ساز باور به احاطه علمى او نسبت به تمامى اعمال مردمان «فقل اللّه أعلم بما تعملون ... ألم تعلم أنّ اللّه یعلم ما فى السماء و الأرض» استفهام در «ألم تعلم...» استفهام تقریرى است; یعنى، مگر نمى دانى که خدا به هر آنچه که در آسمان و زمین است، آگاهى دارد. مقصود این که: خدایى که سراسر هستى در احاطه علمى او قرار دارد، به اعمال آدمیان - که جزئى از جهان اند - آگاهى دارد و هیچ گفته و کرده اى از آنان بر او پنهان نمى ماند. ۳ - باور داشت و اعتقاد مشرکان صدراسلام، به احاطه علمى خدا بر سراسر هستى «ألم تعلم أنّ اللّه یعلم ما فى السماء و الأرض» استفهام تقریرى در «ألم تعلم» بیانگر مطلب یاد شده است. ۴ - اعمال مردمان در نامه اى ثبت و نگه دارى مى شود. «اللّه أعلم بما تعملون ... إنّ ذلک فى کتب» «ذلک» اشاره دارد به مضمون جمله «ما تعملون» در آیه ۶۸; یعنى، آنها (اعمال شما)، همگى در کتابى ثبت و ضبط مى شوند. ۵ - ثبت و نگه دارى اعمال آدمیان، کارى سهل و آسان براى خداوند «إنّ ذلک على اللّه یسیر» «ذلک» در جمله «إنّ ذلک على اللّه یسیر» به ثبت و نگه دارى اعمال آدمیان (إنّ ذلک فى کتاب) اشاره دارد. ۶ - رسیدگى به همه گفته ها و کرده هاى آدمیان در روز رستاخیز «اللّه أعلم بما تعملون . اللّه یحکم بینکم یوم القیمة... إنّ ذلک فى کتب إنّ ذلک على اللّه یسیر»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸)
  • سهولت ثبت و ضبط امور بر خدا+۲ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۳ آیه
  • سؤال تقریری خدا از محمّد(صلی الله علیه واله) درباره احاطه علمی او به جهان هستی و مخفی نبودن اعمال مشرکان از دید وی+۱ آیه
  • علم انسان به اگاهی خداوند از همه موجودات اسمان و زمین، زمینه ساز باور به احاطه علمی او نسبت به تمامی اعمال بندگان+۱ آیه
  • همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا+۴ آیه
  • ثبت و نگهداری اعمال ادمیان، کاری سهل و اسان برای خداوند
  • لوح محفوظ، کتاب جامع حوادث مربوط به موجودات اسمان و زمین+۱ آیه
  • لوح محفوظ، جلوه علم الهی+۴ آیه
واژه‌ها