اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَعبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ ما لَم يُنَزِّل بِهِ سُلطاناً وَ ما لَيسَ لَهُم بِهِ عِلمٌ وَ ما لِلظّالِمِينَ مِن نَصِيرٍ (71)
و عبادت ميکنند از غير خداوند متعال چيزي را که هيچگونه دليل و حجتي بر او ندارند و چيزي را که نيست از براي آنها باو علم، و نيست از براي ظالمين ناصر و معيني.
(وَ يَعبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ) شامل تمام کفار ميشود از مشرکين تمام اقسام شرک بتپرست، آتشپرست، گاو پرست. گوساله پرست، آفتاب پرست، ماه پرست، ستاره پرست، درخت پرست حتي يهود که گفتند: خدا خداي موسي و موسي خداي هارون، و هارون خداي فرعون، و نصاري که قائل بتثليث شدند اب و إبن و روح القدس، و غلات که انبياء و اوصياء را مقام الوهيت بلکه دون آنها را بالوهيت شناختند.
(ما لَم يُنَزِّل بِهِ سُلطاناً) سلطان دليل و حجت است که بر خصم اقامه کنند و تسلط پيدا کنند، و اينها دليلي ندارند جز تقليد آباء.
خلق را تقليدشان بر باد داد || اي دو صد لعنت بر اينکه تقليد باد
و ممکن است منشأ آن زيادي محبت باشد و هيچکدام دليل نيست.
(وَ ما لَيسَ لَهُم بِهِ عِلمٌ): که بگويند ما يقين قطعي داريم بالوهيت اينها همچو علم هم ندارند «وَ ما لَهُم بِذلِکَ مِن عِلمٍ إِن هُم إِلّا يَظُنُّونَ» جاثيه آيه 23، (وَ ما لِلظّالِمِينَ مِن نَصِيرٍ): تمام اينکه طبقات اطلاق ظالم بر آنها ميشود از جهاتي از جهت شرک «إِنَّ الشِّرکَ لَظُلمٌ عَظِيمٌ» لقمان آيه 12. از جهت اغواي ديگران ظلم بغير، از جهت عقوبت و عذاب ظلم بنفس.
جلد 13 - صفحه 342
تنبيه: مقام و شئونات أهل بيت عصمت و طهارت از خور استعداد بشر خارج است لکن داراي مقام الوهيت نيستند، از حضرت صادق عليه السلام است فرمود:
نزّلونا عن الربوبية و قولوا في حقنا ما شئتم».
هر چه بگوئيد کم گفتهايد.