سوره حج(الحج)، آیه ۷۱ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۴۰
وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَاناً وَ مَا لَيْسَ لَهُمْ بِهِ عِلْمٌ وَ مَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ نَصِيرٍ
آنها غیر از خداوند، چیزهایی را میپرستند که او هیچ گونه دلیلی بر آن نازل نکرده است، و چیزهایی را که علم و آگاهی به آن ندارند! و برای ستمگران، یاور و راهنمایی نیست!
معنی کلمات و عبارات
«سُلْطَاناً»: حجّت و برهان (نگا: آلعمران / نساء / و و .
نزول
سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۰ رویداد)
- فرض شدن روزه رمضانمرتبط با نزول
15 بعثت · مدینه - کشته شدن کعب بن اشرف
15 بعثت · مدینه - تغییر قبله از بیتالمقدس به کعبه
15 بعثت · مدینه - غزوه بحران
15 بعثت · بحران - غزوه ذی امر
15 بعثت · ذی امر - غزوه قرقرة الکدر
15 بعثت · قرقرة الکدر - اخراج بنیقینقاع از مدینه
15 بعثت · مدینه - سریه نخله
15 بعثت · نخله - غزوه سویق
15 بعثت · قرقرة الکدر / اطراف مدینه - تشریع زکات فطر و نماز عید
15 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - بت پرستى، آیین رایج عرب هاى پیش از اسلام «و یعبدون من دون اللّه ما لم ینزّل به سلطنًا»
۲ - مشرکان، جهان را تحت تدبیر و ربوبیت خدایان (ارباب ها) و خدا را خداى خدایان (رب الأرباب) مى پنداشتند. «و یعبدون من دون اللّه ما لم ینزّل به سلطنًا»
ضمیر فاعلى در «لم ینزّل» به «اللّه» و ضمیر «به» به «ما» بازمى گردد. و «سلطان» به معناى تسلط و اقتدار مى باشد. جمله یاد شده، بیانگر جهان بینى غلط مشرکان است; آنان جهان را تحت تدبیر و ربوبیت خدایان (ارباب ها) و خدا را ربّ الأرباب و خداى خدایان مى پنداشتند. بنابراین به جاى پرستش خدا، به عبادت آن خدایان خیالى مى پرداختند. در آیه فوق، این پندار مردود شمرده شده و اعلام شده است که خداوند به هیچ موجودى، هیچ گونه سلطه و اقتدارى که بتواند با آن به رتق و فتق امور جهان بپردازد، عطا نکرده است; بلکه همه هستى در قبضیه قدرت و اقتدار او و تحت ربوبیت و تدبیر مستقیم او قرار دارد.
۳ - وجود خدایان براى تدبیر امور عالم، پندارى باطل است. «و یعبدون من دون اللّه ما لم ینزّل به سلطنًا»
۴ - خداوند، به هیچ موجودى، هیچ گونه اقتدارى براى تدبیر امور جهان، عطا نکرده است. «و یعبدون من دون اللّه ما لم ینزّل به سلطنًا»
۵ - خدا، پروردگار بى همتا و مدبر یگانه سراسر هستى «و یعبدون من دون اللّه ما لم ینزّل به سلطنًا»
۶ - بت پرستى، نشانه نهایت جهل و نادانى است. «و ما لیس لهم به علم»
۷ - مشرکان عصر بعثت، مورد تحقیر شدید خداوند «و یعبدون من دون اللّه ما لم ینزّل به سلطنًا و ما لیس لهم به علم»
۸ - شرک و بت پرستى ظلم است. «و یعبدون من دون اللّه ... و ما للظلمین من نصیر»
۹ - مشرکان، از دستگیرى و نصرت خدا محروم اند. «و ما للظلمین من نصیر»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۷۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۷–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۱–۷۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تحقیر مشرکان صدراسلاممحرومان از نصرت خداعقیده به تعدد معبودظلم بت پرستیمنشأ تدبیر آفرینشبت پرستی در جاهلیتمعبودان باطل مشرکانآثار بت پرستیتاریخ بت پرستینشانه های جهلمحرومیت مشرکانمدبر آفرینشظلم شرکعجز موجوداتتوحید ربوبیعقیده باطلعقیده مشرکانجهان بینی توحیدی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
- شرک، باعث محروم شدن از امداد الهی+۶ آیه
- ستم، عامل محرومیّت از امداد خدا+۷ آیه
- محرومیّت بتپرستان از هرگونه امداد+۳ آیه
- ستمگران، محروم از هرگونه امداد+۵ آیه
- مشرکان، محروم از امداد خداوند+۳ آیه
- ستم به خود، پیامد بتپرستی+۱ آیه
- بیمنطقی و دلیل نداشتن بتپرستی، دلیل بطلان ان+۵ آیه
- جهل، از عوامل گرایش به بتپرستی
- مشرکان، فاقد هرگونه دلیل و برهان برای اثبات شرک خود+۷ آیه
- براهین، افاضاتی از ناحیه خدا بر قلب و اندیشه انسانها+۴ آیه
- لزوم اعتقاد اگاهانه و عالمانه به یگانگی خداوند+۲ آیه
- جهل انسانها، مانع گرایش به توحید+۴ آیه
- جهل به اوصاف و ویژگیهای معبود راستین، از عوامل گرایش به بتپرستی+۲ آیه
- تهدید مشرکان به عذاب دوزخ+۱ آیه
- شرکورزی، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۴ آیه
- لزوم اجتناب، از پرستش بتها+۵ آیه
- حرمت بت پرستی+۸ آیه
- حرمت پیروی از گمان، در امور اعتقادی+۳ آیه
- شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۷ آیه
- شرک، باعث محروم شدن از امداد الهی+۷ آیه
- شرکورزی، ایینی فاقد پشتوانه علمی و منطقی+۹ آیه
- شرکورزی، زاییده جهل و نااگاهی انسان+۱۱ آیه
- محرومیّت مشرکان، از امدادهای خدا+۶ آیه
- عجز و ناتوانی مشرکان، از ارایه هرگونه دلیل و شاهدی بر راستی شرک خویش+۶ آیه
- ظلم کنندگان، محروم از هرگونه یار و یاور، در قیامت+۷ آیه
- مشرکان، مردمی ستم پیشه و ظالم، به دلیل شریک قرار دادن برای خداوند+۴ آیه
- شرک، از مصادیق ظلم+۶ آیه
- عبادت غیر خدا، کاری غیر منطقی و بدون برهان و دلیل+۶ آیه
- جهل، باعث گرایش ادمی به عبادت غیر خدا+۲ آیه
- مبتنی ساختن عقیده، رفتار و سخن بر علم، لازم و ضروری+۲ آیه
- ردّ دعوت پیامبر صلی الله علیه و اله (دعوت به یکتاپرستی) از سوی مشرکان و پافشاری انان بر شرک و بتپرستی+۱ آیه