تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ آتَيْنا مُوسَى الْکِتابَ وَ جَعَلْناهُ هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ أَلاَّ تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَکِيلاً «2» ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ إِنَّهُ کانَ عَبْداً شَکُوراً «3»
ترجمه
و داديم بموسى تورية را و قرار داديم آنرا راهنما از براى بنى اسرائيل که مگيريد غير از من کار گذارى را
اى فرزندان آنانکه حمل نموديم با نوح همانا او بود بنده شکر گذار
تفسير
- مزيد اختصاص پيغمبر خاتم بمعراج و ارائه آيات و مکالمات حضورى در پيشگاه حضرت احديّت نبايد مورد تعجّب شود چون خداوند در هر زمان باقتضاء مصلحت وقت و قابليّت شخص يکنفر از افراد بشر را مخصوص بکرامت فرموده چنانچه حضرت موسى را در عصر خود اختصاص داد بمقام نبوّت و مکالمه حضورى و ارائه آيات بيّنات و معجزات با هرات و اعطاء کتاب تورية که راهنما و هادى و دليل بود براى بنى اسرائيل و مأمور فرمود آنها را در آنکتاب بتوحيد و آنکه جز خداوند يگانه کار گذار و صاحب اختيارى براى خودشان قرار ندهند و بنابراين جمله الّاتتّخذوا من دونى وکيلا بيان است از براى مکتوب در تورية که لفظ کتاب دلالت بر آن دارد و ممکن است متعلّق بقول يا امر محذوف باشد يعنى و گفتيم يا امر نموديم که نگيريد جز خدا وکيلى براى خود يعنى پرستش نکنيد غير از خدا را و رجوع ننمائيد در شدائد و مشکلات جز باو و در خاتمه خطاب بآنها فرموده يا اختصاص داده است ايشان را بمزيد شکر گذارى و ثبات قدم در توحيد بحذف حرف نداء يا تقدير اخص يعنى فرض شد بر شما توحيد و توکّل بخدا اى فرزندان کسانيکه خداوند ايشانرا با نوح عليه السّلام از طوفان نجات داد يا فرض شد بر همه بخصوص بر شما چون شما که مشمول نعمت شديد اولويّت بعبادت و شکر گذارى داريد بعلاوه بر شما لازم است تبعيت نمائيد از آنحضرت در شکر گذارى چون او بنده
جلد 3 صفحه 342
بسيار شاکر خدا بود چنانچه در کتب معتبره از امام باقر عليه السّلام نقل شده که پرسيدند مراد از شکر گذارى نوح عليه السّلام در اين آيه چيست فرمود آنستکه در هر صبح و شام سه مرتبه ميگفت اللّهم انّى اشهدک ما اصبحت بى من نعمة او عافية فى دين او دنيا فانّها منک وحدک لا شريک لک فلک الحمد على ذالک و لک الشکر کثيرا ولى در الفاظ دعا و عدد آن اختلافى است که حقير بآنچه نقل شد اعتماد نمودم و بنى اسرائيل همه از نسل حضرت يعقوبند که او از اولاد سام بن نوح است که از طوفان نجات يافت ..