«رقيم» به معناى نوشته و لوحى است که داستان اصحاف کهف برآن نوشته شده و نام آنان برآن رقم خورده است. «کهف» به غار بزرگ گفته مى‌شود.
آيه مى‌گويد: مهم‌تر از خواب کردن چند نفر در غار و سپس بيدار کردن آنها، ايجاد زيبايى‌هاى متعدد و فراوان در روى زمين و سپس محو کردن آنهاست. زيرا ماجراى اصحاب کهف، در برابر قدرت الهى چندان شگفت انگيز نيست.
ماجراى اصحاب کهف، بعد از زمان حضرت عيسى و قبل از بعثت پيامبر اسلام و در سرزمين روم و شهر افسوس بوده و طاغوتشان دقيانوس نام داشته است. درس عبرتى که از اين حادثه مى‌توان گرفت، درسِ هجرت و پايمردى و امدادهاى الهى است و نبايد کارى به مکان وزمان و تعداد و ... داشت.
«1». آزمايش در مواردى بکار مى‌رود که انسان قدرت انتخاب داشته باشد.
جلد 5 - صفحه 144
ظاهراً اصحاب کهف و رقيم، نام يک گروه باشد. وبرخى رقيم را نام منطقه‌ى اصحاب کهف دانسته‌اند. گرچه در برخى تفاسير، اصحاب رقيم را آن سه نفرى دانسته‌اند که براى کسب و کار و زندگى، از خانه بيرون رفتند، در راه باران گرفت و به غارى پناهنده شدند. با ريزش قطعه سنگى از کوه، دَرِ غار بسته شد و آنان زندانى شدند. آنان هر يک کار خير و خالصانه‌اى را که انجام داده بودند يادآور شدند و از خدا خواستند به خاطر آن عمل، آنان را نجات دهد.
در هر نوبت، کمى سنگ کنار مى‌رفت، تا سرانجام نجات يافتند. پيامبر صلى الله عليه و آله پس از نقل اين داستان فرمودند: هرکه با خدا باشد نجات مى‌يابد. «1»