آیه ۴۶ سوره کهف

سوره کهف(الكهف)، آیه ۴۶ · جزء ۱۵ · صفحه ۲۹۹

معروف به: المال و البنون زینة الحیاة الدنیا

مال و فرزندان زینت زندگی دنیا هستند و کارهای نیک ماندگار نزد خدا بهترند.

الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا

مال و فرزند، زینت زندگی دنیاست؛ و باقیات صالحات [= ارزشهای پایدار و شایسته‌] ثوابش نزد پروردگارت بهتر و امیدبخش‌تر است!

معنی کلمات و عبارات
«الْبَنُونَ»: پسران. مراد فرزندان، اعم از ذکور و إناث است. «الْبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ»: کارهای شایسته‌ای که ثمره و ثواب آنها باقی و ماندگار است. واژه (الْبَاقِیَاتُ) صفت موصوف مقدّری چون: الْکَلِمَاتُ یا الأعْمَالُ است. لذا هرگونه گفتار پسندیده و کردار شایسته را شامل می‌شود.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- مال و فرزند، جلوه ها و زینت هاى زندگى ناپایدار دنیایند. « المال و البنون زینة الحیوة الدنیا» «بنون» گرچه جمع «ابن» است، ولى تغلیباً مى تواند شامل هر دو جنس مذکر و مؤنث شود، همانگونه که در «بنى آدم» و امثال آن، مقصود، تنها فرزندانِ ذکور آدم نیست، بلکه مطلق فرزند است. ۲- مال و فرزند، قوى ترین جاذبه هاى زندگى دنیایند.* « المال و البنون زینة الحیوة الدنیا» ۳- کارهاى شایسته، داراى ثبات بوده و ماندگار هستند. « و البقیت الصلحت خیر» طبیعى سخن آن بود که «الباقیات» وصف براى «الصالحات» باشد; زیرا، اَعمال صالح هستند که متَّصف به ماندگارى مى شوند، ولى این جابه جایى در تعبیر، به جهت مناسبت با مطالب آیات قبل و تکیه بر بقاى عمل صالح در برابر اضمحلال حیات دنیا و زینت هاى آن است. ۴- کارهاى ماندگارِ شایسته، نزد خدا، داراى ارزشى برترند. « و البقیت الصلحت خیر عند ربّک» ۵- ارزش مال و فرزند و زندگى ناپایدار دنیا، در قبال عملِ صالحِ جاودان ارزشى فرومایه و محدود است. « المال و البنون زینة الحیوة الدنیا و البقیت الصلحت خیر» ۶- پاداش عمل صالح، از طرف خداوند، تضمین شده است. « و البقیت الصلحت خیر عند ربّک» ۷- ارزش هاى معنوى ماندگار و در پى دارنده پاداش الهى، شایسته دل بستگى و امید انسان است. « خیر عند ربّک ثوابًا و خیر أملاً» ۸- پاداش خداوند به کردار نیک، جلوه اى از ربوبیّت او است. « و البقیت الصلحت خیر عند ربّک ثوابًا» ۹- استفاده از انگیزه امید و آرزو، از روش هاى قرآن براى هدایت و تربیت است. « و البقیت الصلحت خیر عند ربّک ثوابًا و خیر أملاً» «أمل» به معناى «آرزو و امید» است و «أملاً» تمیز براى «خیر» است; یعنى، «الباقیات الصالحات» از نظر امید داشتن به نتیجه آن، از دل بستن و امید داشتن به حیات دنیا و زینت هاى آن، بهتر است. ۱۰- امید بستن به مال و فرزند، امیدى پوچ و بى فرجام است. « المال و البنون زینة ... و البقیت الصلحت ... خیر أملاً»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۱- «عن رسول اللّه(ص) انه قال: ... یا ابن مسعود! علیک بذکر اللّه و العمل الصالح، فإنّ اللّه تعالى یقول «و الباقیات الصالحات خیر عند ربّک ثواباً و خیر أملاً» ; از رسول خدا(ص) نقل شده که فرمود: ... اى ابن مسعود! بر تو باد ذکر خدا و انجام عمل صالح; زیرا، خداوند متعال مى فرماید: و الباقیات الصالحات خیر...». [منبع: مکارم الأخلاق، ص ۴۵۷; بحارالأنوار، ج ۷۴- ، ص ۱۰۸، ح ۱.] ۱۲- «عن إدریس القمى قال: سألت أباعبداللّه(ع) عن الباقیات الصالحات؟ فقال: «هى الصلاة» ; ادریس قمى گفت از امام صادق(ع) از معناى «الباقیات الصالحات» پرسیدم. فرمود: «آن، نماز است».». [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۲، ص ۳۲۷، ح ۳۱; تفسیر برهان، ج ۲، ص ۴۷۰، ح ۴.] ۱۳- «عن أبى عبداللّه(ع) انه قال یا حصین! لاتستصغرنّ مودّتنا; فإنّها من الباقیات الصالحات ; از امام صادق(ع) روایت شده که به حصین بن عبدالرحمان فرمود: اى حصین! دوستى ما (اهل بیت) را هرگز کوچک مشمار، که آن، از «باقیات صالحات» است». [منبع: تأویل الأیات الظاهرة، ص ۲۹۰; نورالثقلین، ج ۳، ص ۲۶۴، ح ۱۰۱.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
  • باقیاتصالحات، بهترین ارمان و ارزو
  • باقیاتالصالحات، بهترین ثواب و ارزو در پیشگاه خداوند
  • امید بستن به مال و فرزند در مقایسه با امید به ثواب خدا، امری پوچ و بیفرجام
  • امید بستن به مال در مقایسه با امید به ثواب خدا امری پوچ و بیفرجام
  • امید به مال و فرزند، امیدی کم ارزش در برابر امید به خیر نزد خدا
  • باقیات صالحات، مایه امید به ثواب در نزد پروردگار
  • ارزشمندی باقیات صالحات، در نزد پروردگار+۱ آیه
  • کارهای صالح ماندگار، شایستهترین ارزوی انسان
  • باقیات صالحات دارای ارزشی برتر از مال و فرزند و زندگی ناپایدار دنیا
  • اعمال نیک ماندگار، راهی برای رسیدن به بهترین پاداش+۱ آیه
  • تضمین پاداش عمل صالح ماندگار، از سوی خداوند+۱ آیه
  • ترغیب خداوند، بر انجام دادن باقیات صالحات+۱ آیه
  • خداوند، تعیینکننده ارزشها و پاداشهای برتر+۳ آیه
  • باقیاتالصالحات و کارهای ماندگار شایسته، دربردارنده ثوابی بهتر نزد پروردگار+۱ آیه
  • پسر، زینت زندگی دنیا+۱ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
  • استفاده از امید و ارزو، از روشهای تربیتی قران
  • دوستداشتنیهای امور زندگی مثل فرزندان، ابزار تزیین برای زندگی دنیا+۱ آیه
  • دوستداشتنیهای امور زندگی، مثل ثروت زیاد، ابزار تزیین زندگی برای مردم+۱ آیه
  • مال و ثروت، زینت زندگانی دنیا
  • وابستگی به خداوند، رمز جاودانگی+۶ آیه
  • پاداش اخرتی برای اعمال و اثار صالح، پرتوی از ربوبیّت خدا+۱ آیه
  • اگاهی خداوند به خیر بندگان+۵ آیه
  • باقیات صالحات، از مصادیق خیر+۱ آیه
  • باقیات صالحات، بهترین ارزو برای انسان
  • باقیات صالحات، درپی دارنده بهترین ثواب+۱ آیه
  • برتری باقیات صالحات، بر زینتهای دنیا
  • فرزندان، از زینتهای دنیا+۱ آیه
  • زینت بودن ثروت و اموال زیاد، در دیدگاه مردم
  • ثروت، از اسباب زیبایی زندگی دنیا+۱ آیه
  • انجام دادن کارهای شایسته و ماندگار اخرتی، دربردارنده ثوابی برتر در پیشگاه پروردگار
  • انجام دادن اعمال شایسته و ماندگار، ارزویی پسندیده
  • فرزند، در مقایسه با باقیات الصالحات، دارای ارزش محدود و ناچیز
  • امید بستن به فرزند، در مقایسه با امیدوار بودن به پاداش الهی، امری کم ارزش و ناچیز
  • فرزند، از زینتهای زندگی دنیا+۱ آیه
  • مال و فرزند، جلوهها و زینتهای زندگی دنیا
  • امید بستن به مال، پوچ و بی فرجام
  • مال، زینت زندگی دنیا برای انسانها+۴ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
  • باقیات الصالحات، مورد مدح و ستایش خداوند+۱ آیه
واژه‌ها