اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَأَرَدنا أَن يُبدِلَهُما رَبُّهُما خَيراً مِنه‌ُ زَکاةً وَ أَقرَب‌َ رُحماً (81)
پس اراده کرديم اينکه پروردگار آنها عوض و تبديل فرمايد از براي ابوين او بهتر از اينکه غلام از زيادتي و نزديک از رحميت، در خبر است خداوند بعوض آن غلام دختر بآنها عنايت فرمود که از نسل آن دختر هفتاد پيغمبر بوجود آمد (تنبيه) در قضيه کشتي بمتکلم وحده تعبير کرد گفت.
(فَأَرَدت‌ُ أَن أَعِيبَها) چون عنوان عيب بود نخواست بغير خود نسبت دهد و اما در مورد غلام تعبير بمتکلم مع الغير نمود گفت فَأَرَدنا أَن يُبدِلَهُما رَبُّهُما
جلد 12 - صفحه 391
چون تبديل فعل الهي است و قتل غلام حسن داشته و تفضّل بوده در حق ابوين او که کافر و طاغي نشوند و اينکه بحفظ الهي بوده و خضر يکي از اسباب اينکه تفضّل بوده خَيراً مِنه‌ُ زَکاةً خير افعل التفضيل است لکن در اينکه نمره موارد دلالت ندارد بر اينکه غلام هم خوب بوده و تبديل بهتر بوده بلکه هيچ خيريتي در او نيست مثل اينکه بگويي.
الايمان خير من الکفر يا بگويي الطاعة خير من العصيان و بهمين معني در وَ أَقرَب‌َ رُحماً مي‌گوييم که غلام قرب رحم نداشته بواسطه کفر چنانچه در حق پسر نوح ميفرمايد إِنَّه‌ُ لَيس‌َ مِن أَهلِک‌َ إِنَّه‌ُ عَمَل‌ٌ غَيرُ صالِح‌ٍ هود آيه 44.