تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
الر تِلْکَ آياتُ الْکِتابِ وَ قُرْآنٍ مُبِينٍ «1»
الر: اختلاف در فواتح السور و حروف مقطعه سابقا مذکور شد. در منهج «1»- از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام معنى حروف مقطعه پرسيدند، فرمود: اگر در آن سخن گويم متکلف باشم، و حق تعالى پيغمبر خود را فرمود که بگو (وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِينَ) و نزد بعضى هر حرف آن اشاره به اسمى است: الف به «اللّه» و «ل» به اسم جبرئيل و «ر» به اسم رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، يعنى اين کلام از خدا به واسطه جبرئيل به رسول نازل شده.
تِلْکَ آياتُ الْکِتابِ وَ قُرْآنٍ مُبِينٍ: اين آيات نازل شده، آيات کتاب و قرآنى است که ظاهر کننده حق از باطل و مميز محق از مبطل مىباشد، يا مبين حلال و حرام و اوامر و نواهى. مراد به کتاب و قرآن، هر دو يکى و آن عبارت از اين سوره يا تمام قرآن است، و اينکه به دو نام مذکور شده به جهت آن است که هر نامى دلالت کند بر معنى. اما کتاب، پس به اعتبار آنکه تمام کتابها در مقابل آن ناقص و او کامل مىباشد؛ و اما قرآن، به اعتبار آنکه جمع شده است از قصص و امر و نهى و وعد و وعيد و آيات و سور. و نزد قتاده مراد به کتاب کتب منزله قبل از قرآن، و نزد مجاهد مراد تورات و انجيل است.
نکته: تنکير قرآن جهت تعظيم و تفخيم است، يعنى آيات، کلامى که جامع است ميان اين کتابى است کامل، و قرآنى است مبين رشد از غى به بيان عربى.