سوره حجر(الحجر)، آیه ۱ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۲
معنی کلمات و عبارات
«الر»: (نگا: بقره / . «تِلْکَ»: آن. در اینجا به معنی این و اشاره به سوره مبارکه حجر است. «الْکِتَابِ»: مراد قرآن است که ذکر لفظ (قُرْآنٍ): بعد از آن عنوان تأکید را دارد. «مُبِینٍ»: روشن. روشنگر.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- «الر» از رمزهای قرآن است. «الر تلک ءایت الکتب»
۲- «الر» از زمره آیات قرآن کریم بوده و داراى عظمت است. «الر تلک ءایت الکتب»
برداشت فوق، بر اساس این احتمال است که «الر» مبتدا و جمله «تلک آیات الکتاب» خبر آن باشد.
۳- آیه هاى سوره حجر، داراى ارزش، قداست و عظمت «تلک ءایت الکتب»
برداشت فوق، مبتنى بر این است که مشارالیه «تلک» همین سوره حجر باشد و چون «تلک» براى اشاره به دور است، مى تواند بیانگر عظمت و مرتبه والاى این سوره باشد.
۴- قرآن، قبل از به پایان رسیدن نزول مجموعه آیات آن، به عنوان کتاب معرفى شده است. «الر تلک ءایت الکتب و قرءان مبین»
با اینکه این سوره مکى است و هنوز همه آیات قرآن در آن هنگام نازل نشده بود، از قرآن، به عنوان «کتاب» یاد شده است.
۵- نام گذارى آخرین کتاب آسمانى به «قرآن» و تقسیم بندى آن به «آیات»، از جانب خداوند بود. «الر تلک ءایت الکتب و قرءان مبین»
۶- آیات قرآن، آیاتى فرود آمده از لوح محفوظ «الر تلک ءایت الکتب و قرءان مبین»
با توجه به اینکه لفظ «قرآن» پس از «الکتاب» ذکر شده و نیز اصل درآوردن لفظ مترادف، تأسیس است نه تأکید و تکرار، احتمال دارد که مراد از «الکتاب» لوح محفوظ باشد.
۷- قرآن، کتابى ارجمند و والا در پیشگاه خداوند «و قرءان مبین»
تنوین تنکیر «قرآن» براى تفخیم و تعظیم است و بر نکته یاد شده دلالت مى کند.
۸- آیات قرآن کریم، آیاتى روشن و قابل فهم «و قرءان مبین»
برداشت فوق، مبتنى بر لازم بودن «مبین» است که به معناى آشکار و روشن است.
۹- آیات قرآن، جدا کننده حق از باطل و ملاک تمیز بین آن دو «و قرءان مبین»
برداشت فوق، مبتنى بر متعدى بودن «مبین» است که در لغت به معناى جدا کننده بین دو شىء آمده است و به قرینه مقام، مراد از آن ایجاد تمایز حق از باطل مى باشد.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱
روایات و احادیث
۱۰- «عن جابر بن عبدالله الأنصارى قال: ... وجدت ... سیدى على بن الحسین(ع) ... یدعو ... و قال: إلهى و سیدى ... و قلت: ... «ألر تلک آیات الکتاب» ... ثنیت بالکتاب مع القسم الذى هو اسم من اختصصته لوحیک و استودعته سرّ غیبک...; [منبع: نورالثقلین، ج ۲، ص ۲۹۱; بحارالأنوار، ج ۸۸- ، ص ۸، ح ۳.] از جابر بن عبدالله أنصارى روایت شده است که گفت: آقا و سرورم على بن الحسین(ع) را یافتم در حالى که ... دعا مى کرد ... و مى گفت: اى معبود من و اى سید من!... تو فرمودى:... «ألر تلک آیات الکتاب» [و بدین طریق] سخن از کتاب خود را توأم با قسمى آوردى که نام کسى است که او را به وحى خود اختصاص دادى و راز غیب خویش را به ودیعت به او سپردى ...».
احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)
- حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره دانش و دانايى , کتاب و نوشته در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ رِوَايَةِ الْکُتُبِ وَ الْحَدِيثِ وَ فَضْلِ الْکِتَابَةِ وَ التَّمَسُّکِ بِالْکُتُب
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره دانش و دانايى , کتاب و نوشته در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ رِوَايَةِ الْکُتُبِ وَ الْحَدِيثِ وَ فَضْلِ الْکِتَابَةِ وَ التَّمَسُّکِ بِالْکُتُب
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره دانش و دانايى , کتاب و نوشته در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ رِوَايَةِ الْکُتُبِ وَ الْحَدِيثِ وَ فَضْلِ الْکِتَابَةِ وَ التَّمَسُّکِ بِالْکُتُب
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره ارث , دانش و دانايى , کتاب و نوشته در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ رِوَايَةِ الْکُتُبِ وَ الْحَدِيثِ وَ فَضْلِ الْکِتَابَةِ وَ التَّمَسُّکِ بِالْکُتُب
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱