تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَسْقَيْناکُمُوهُ وَ ما أَنْتُمْ لَهُ بِخازِنِينَ «22»
بعد از آن کيفيت انزال را فرمايد:
وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ: و فرستاديم بادها را بر دارندگان ابرها يا آبستن کنندگان درختها به ميوه‌ها.
تنبيه: يکى از آيات عظيمه الهى احداث باد است:
1- گرچه به تموج هوا حادث گردد، لکن اگر طبع هوا، اقتضاى حرکت مى‌کند، بايد هرگز ساکن نشود، و اگر مقتضى سکونت، بايد متحرک نشود؛ و ما مى‌بينيم گاهى متحرک و گاهى ساکن باشد، پس برهانى است بر تدبير و تقدير صانع مختار حکيم عليم جلّ جلاله.
2- هوا جسمى است در غايت لطافت، به حدى که محسوس نشود، لکن وقتى به جنبش درآيد کوهها را برکند و درختها را بشکند و اساس آدمى را بر هم زند، پس ظهور چنين شدت و قوت در اين جسم خفيف، از آثار قدرت خداوند لطيف است.
3- اقسام متفاوته مقرر فرموده، بعضى را نقمت، چنانچه فرموده (أَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ) «1» و برخى موجب نعمت چنانچه فرمايد (وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ)
«1» سوره ذاريات آيه 41.
جلد 7 - صفحه 96
و تأثيرات عجيبه هر يک عظمت و سطوت سبحانى را ظاهر سازد.
عياشى «1»- از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمود حضرت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم لا تسبّوا الرّيح فانّها بشر و انّها نذر و انّها لواقح فاسئلوا اللّه من خيرها و تعوّذوا به من شرّها.
سب نکنيد باد را، بدرستى که آن بشارت دهنده، و بدرستى که ترساننده، و بدرستى که آبستن کننده است؛ پس سؤال نمائيد خدا را از خير آن، و پناه بريد به خدا از شرّ آن.
فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً: پس فرو فرستاديم از آسمان آبى را که باران باشد. فَأَسْقَيْناکُمُوهُ: پس سيراب نموديم شما را از آن آب و شما را متصرف ساختيم در آن. وَ ما أَنْتُمْ لَهُ بِخازِنِينَ: و نيستيد شما اى گروه مردمان مر آن آب نازل شده را نگهدارندگان در چاه و غدير، بلکه خداى متعال حفظ فرمايد و ارسال نمايد از آسمان، پس حفظ فرمايد در زمين بعد خارج نمايد از چشمه‌ها بقدر احتياج، و هيچ کس قدرت ندارد که نگهدارد آنچه محتاج است در مکانى، پس اين تدبيرات خاصه دلالت کند بر وجود مدبرى حکيم، زيرا طبيعت آب مقتضى فرو رفتن به زمين است، و وقوف آن بدون حدى و جريان از محلى، ناچار باشد آن را از مخصصى. در تأويلات النجميه «2» مذکور است که:
شما نيستيد مر خداى را خزينه‌داران، يعنى خزاين سبحانى دست شما نيست، چه شما آنچه خزينه نمائيد، در تحت قدرت حق تعالى خواهد بود.