اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ نَزَعنا ما فِي صُدُورِهِم مِن غِل‌ٍّ إِخواناً عَلي سُرُرٍ مُتَقابِلِين‌َ (47)
و بيرون کرديم ما از آنچه در قلوب و سينه‌هاي آنها از غش و عيب بود برادروار بر تختها مقابل يک ديگر مينشينند (وَ نَزَعنا) نزع بمعني إخراج و قلع و جدا کردن است (ما فِي صُدُورِهِم) ما ماء موصوله است عموم دارد و صدر و قلب عبارة از روح انسانيست و نفس ناطقه (من غل) غل شامل جميع صفات خبيثه ميشود از حسد و کبر و کينه و عداوت و بغضاء و مکر و حيله و غير اينها و تعبير بغل بر اينست که اينکه صفات نفسانيه مثل غل ميماند که در گردن انسان انداخته باشند و ميکشند او را بهر جايي که اراده کنند بعکس کند که او را نگاه دارد و نتواند حرکت کند و اينکه صفات خبيثه انسان را ميکشد باعمال سيئه و افعال قبيحه از غيبت و تهمت و ظلم و شتم و فحش و ضرب و اذيت و امثال اينها و أهل بهشت خالي از جميع اينکه صفات نسبت بيکديگر هستند و رءوف و مهربان و عطوف و دوست و رفيق يکديگرند و با يکديگر مراوده و معاشرت و مجالست و رفت و آمد دارند (اخوانا) حال است يعني در حالي که با هم برادرند چنانچه ميفرمايد:
إِنَّمَا المُؤمِنُون‌َ إِخوَةٌ حجرات آيه 10.
مسئله اخوة در دين يکي از مسائل مهمه است که بايد مؤمنين نسبت بجميع مؤمنين معامله برادري کنند و تعبير باخوة دون ابوة و بنوت براي اينست که أب بر إبن برتري دارد و إبن بايد نسبت بأب کوچکي کند، چنانچه پيغمبر صلّي اللّه عليه و اله فرمود
انا و علي أبوا هذه الامة.
و برادر با برادر برابر و مساوي هستند و اهل بهشت و لو اينکه مقامات آنها متفاوت است و لکن هيچ يک آنها بر ديگري تقدم نميجويد و برابر خود ميشمارد لذا ميفرمايد عَلي سُرُرٍ مُتَقابِلِين‌َ بر روي سريرها مقابل يک ديگر جلوس ميکنند بعضي مقدم بر بعضي جلوس نميکند کانه تمام در يک درجه و مقام هستند.
46