اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لا تَمُدَّن‌َّ عَينَيک‌َ إِلي ما مَتَّعنا بِه‌ِ أَزواجاً مِنهُم وَ لا تَحزَن عَلَيهِم وَ اخفِض جَناحَک‌َ لِلمُؤمِنِين‌َ (88)
چشم مينداز بآنچه ما داده‌ايم که تمتع و التذاذ ببرند باو از مال و اولاد و محزون نباش بر اينکه ايمان نمياورند و ايذاء ميکنند و بال خود را پهن کن براي مؤمنين.
لا تَمُدَّن‌َّ عَينَيک‌َ إِلي ما مَتَّعنا بِه‌ِ أَزواجاً مِنهُم.
اينکه جمله مفادا منطبق و مطابق است با آيه شريفه.
فَلا تُعجِبک‌َ أَموالُهُم وَ لا أَولادُهُم إِنَّما يُرِيدُ اللّه‌ُ لِيُعَذِّبَهُم بِها فِي الحَياةِ الدُّنيا وَ تَزهَق‌َ أَنفُسُهُم وَ هُم کافِرُون‌َ توبه آيه 55.
و نيز ميفرمايد: وَ لا تُعجِبک‌َ أَموالُهُم وَ أَولادُهُم إِنَّما يُرِيدُ اللّه‌ُ أَن يُعَذِّبَهُم بِها فِي الدُّنيا وَ تَزهَق‌َ أَنفُسُهُم وَ هُم کافِرُون‌َ توبه آيه 85.
جلد 12 - صفحه 71
مدّعين چشم انداختن و چشم دوختن کنايه از تعجّب است و تمتع عبارت از مشتهيات امور زندگانيست و ازواج بعيد نيست که مراد اموال و اولاد باشد که باين دو چيز کفّار و مشرکين افتخار ميکردند و ميبرازيدند، اگر چه معاني ديگر هم کردند لکن بعيد است.
وَ لا تَحزَن عَلَيهِم حزن پيغمبر براي اينکه بود که اينها هدايت نميشدند و دست از اعمال ناشايسته خود بر نمي‌داشتند و خود را جهنمي ميکردند ميفرمايد: اينها قابليت هدايت ندارند و زحمت بيجا در مورد اينها متحمل نشو که مفادا مطابق است با قوله تعالي:
فَذَرهُم يَخُوضُوا وَ يَلعَبُوا حَتّي يُلاقُوا يَومَهُم‌ُ الَّذِي يُوعَدُون‌َ زخرف آيه 83 معارج آيه 42 وَ اخفِض جَناحَک‌َ لِلمُؤمِنِين‌َ.
خفض جناح کنايه از تواضع و فروتني و ترک استطاله و افتخار و تکبّر و نحو اينها است البته با تواضع رغبت بآنها بيشتر ميشود عقيده آنها محکمتر ميگردد ايمان آنها کاملتر ميشود اينکه آيه شريفه و لو خطاب به پيغمبر است و مورد آيه است لکن دستور کلي بر جميع است که نبايد چشم داشته باشند باموال و اولاد و ها و هوي کفّار و نبايد محزون باشند بفسق و فجور آنها و نسبت بجميع أهل إيمان متواضع باشند و بچشم حقارت نگاه نکنند.