تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ ما ذا أَنْزَلَ رَبُّکُمْ قالُوا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ «24»
بعد از آن عقيده فاسده آنها را فرمايد:
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ: و چون گويند کافران و بپرسند رؤسا و اشراف را که، ما ذا أَنْزَلَ رَبُّکُمْ: چه فرستاده پروردگار شما به محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم.
اين سخن بر سبيل استهزاء و تهکم است، زيرا آنها به نزول قرآن مقرّ بودند، لکن چون کسى به استهزاء پرسيدى که خدا چه فرستاده، قالُوا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ:
گفتند آن فرستاده شده سرگذشت پيشينيان است، يعنى هيچ نفرستاده و آنچه اين شخص مى‌خواند سرگذشت پيشينيان است. يا چون کاروانان بر ايشان وارد شده، اين گفتگو مى‌کردند تا حقيقت و بطلان قرآن به آنها محقق شود، ايشان را گمراه مى‌کردند، مى‌گفتند: اساطير الاولين است. نزد بعضى «2» گويندگان
«1» تفسير عيّاشى جلد 2، صفحه 257.
«2» مجمع البيان، جلد 3، صفحه 356.
جلد 7 - صفحه 186
اين حرف مقتسمان بودند شانزده نفر مى‌رفتند به راههاى مکه ايام حج به هر طريق چهار نفر مردم را از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گمراه مى‌نمودند.