اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذا قِيل‌َ لَهُم ما ذا أَنزَل‌َ رَبُّکُم قالُوا أَساطِيرُ الأَوَّلِين‌َ «24»
و زماني که گفته شد براي آنها چه نازل فرموده پروردگار شما گفتند افسانه- هاي پيشينيان وَ إِذا قِيل‌َ لَهُم قائل را ذکر نفرموده و مسلما از مؤمنين نبوده چون
جلد 12 - صفحه 106
مؤمن همچه سؤالي نميکنيد و بعيد نيست که سائل ضعفاء مشرکين يا کفار خارج از مکه بودند که خدمت پيغمبر صلّي اللّه عليه و اله نرسيده بودند و همين اندازه شنيده بودند دعوي رسالت او را و اينکه قرآني آورده و دعوي اينکه از جانب خدا آورده آمدند نزد مشرکين مکه و سران و بزرگان آنها و همچه سؤالي کردند (ما ذا أَنزَل‌َ رَبُّکُم) اينها نه سائل و نه مسئول عنه معتقد بانزال از پروردگار نبودند، بلکه مراد اينست که اينکه قرآن که مدعيست که از جانب پروردگار است يا باطل و کذب است (قالوا) اينکه مشرکين در جواب آنها (أَساطِيرُ الأَوَّلِين‌َ) اساطير افسانه‌هاي و قصص و حکايات که براي سرگرم کردن جوانان و بچه‌ها تأليف شده مثل قصه رستم و حسين کرد و شيرين و فرهاد و ليلي و مجنون و امثال اينها و مراد از اولين يعني شبيه آنها است يا از آنها برداشت کرده، و حال آنکه ما در مقدمه همين تفسير عظمت و معجزه بودن قرآن مجيد را از جهات بسيار بيان کرده‌ايم مراجعه فرمائيد از صفحه 40 تا صفحه 158.
1- از جنبه فصاحت و بلاغت.
2- از جنبه استدلالات عقليه.
3- از جنبه تشريع احکام.
4- از جنبه تاريخ و قصص انبياء سلف و امم ماضيه.
5- و از جنبه اخبار غيبيّه.
6- از جنبه سلامتي از تناقض.
7- از جنبه عدم ملالت از تلاوت و اينکه گفتار مشرکين نيست مگر از روي عناد و عصبيّت و اضلال ديگران و الاحق از هر جهت بر آنها معلوم و حجت از هر جهت بر آنها تمام و از خصوصيات اينکه قرآن اينست که معجزه باقيه است تا دامن قيامت بر تمام اهل دنيا از جن و انس و با اينکه در هر عصري دشمنان دين و قرآن چندين برابر مسلمين بودند و هستند و نتوانستند مثل اينکه قرآن يا ده سوره مثل آن يا يک سوره مثل آن بياورند با اينکه فرياد ميزند أَن يَأتُوا بِمِثل‌ِ هذَا القُرآن‌ِ فَأتُوا بِعَشرِ سُوَرٍ مِثلِه‌ِ مُفتَرَيات‌ٍ
جلد 12 - صفحه 107
فَأتُوا بِسُورَةٍ مِن مِثلِه‌ِ در سوره بني اسرائيل و سوره هود و سوره بقره.