اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لِيَحمِلُوا أَوزارَهُم کامِلَةً يَوم‌َ القِيامَةِ وَ مِن أَوزارِ الَّذِين‌َ يُضِلُّونَهُم بِغَيرِ عِلم‌ٍ أَلا ساءَ ما يَزِرُون‌َ «25»
براي اينکه حمل کنند بارهاي سنگين خود بالتمام روز قيامت و نيز حمل ميکنند از بارهاي سنگين کساني که آنها را گمراه کردند بدون علم آگاه باشند بد است آنچه بر خود بار ميکنند (ليحملوا) متعلق است بآيه قبل که در جواب ساير مشرکين گفتند (اساطير الاولين) (اوزارهم) وزر بار سنگين است و در آيات شريفه اطلاق بر معاصي و اخلاق رذيله و عقائد فاسده ميشود که عقوبت و عذاب هر يک طاقت فرسا و قدرت بر تحمل ندارد، و وزير را وزير گفتند براي اينست که يک قسمت مشاق مملکت که در عهده سلطان است تحمل ميکند و اعانت مينمايد، و او زار مشرکين بسيار است از کفر و شرک و ظلم و تعدي و اعمال سيئه و اخلاق فاسده که مورث أشد عذابها در قيامت و بليات در دنيا ميشود تمام اينها را بر خود حمل کردند که مفاد کلمه (کامله) است بنحوي که از کوچکترين آنها خلاصي و نجات ندارند (يَوم‌َ القِيامَةِ) اينکه جمله دلالت ندارد بر اينکه در غير يوم القيامة عقوبت و عذابي نداشته باشند، بلکه در دنيا ببليات مبتلا ميشوند و در عالم برزخ هم معذب هستند بلي عقوبت کامل و عذاب دائم فرداي قيامت است وَ مِن أَوزارِ الَّذِين‌َ يُضِلُّونَهُم البته عقوبت کساني که اينها اضلال کردند بدون اينکه خردلي از عذاب ضالين کم شود مطابقش بر اضلال کننده هست
(من سن سنة حسنة کان له اجرها و اجر من عمل بها الي يوم القيمة و من سن سنة سيئة کان له وزرها و وزر من عمل بها الي يوم القيامة)
في الحديث.
(تنبيه) کساني که غصب خلافت کردند علاوه از عقوبات خود عقوبات بني اميه و بني العباس و تمام اهل تسنن و تمام ظلمها که در اسلام شده و خونهايي که بناحق ريخته ميشود و معاصي که از فساق و فجار سرميزند، بلکه عقوبت کفار از يهود
جلد 12 - صفحه 108
و نصاري و غيرهم را دارند، زيرا اگر حق بذي الحق داده شده بود همان انتظاري که داريم پس از ظهور حضرت بقية اللّه که زمين پر از عدل و داد شود ائمه اطهار انجام داده بودند (بِغَيرِ عِلم‌ٍ) از روي جهالت و حماقت و عناد و عصبيت (أَلا ساءَ ما يَزِرُون‌َ) بدي اينکه حمل اوزار واضح و روشن است.