تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَتَوارى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوءِ ما بُشِّرَ بِهِ أَ يُمْسِکُهُ عَلى هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُ فِي التُّرابِ أَلا ساءَ ما يَحْکُمُونَ (59)
يَتَوارى مِنَ الْقَوْمِ: پنهان مى‌شود از قوم به سبب شرمندگى و استنکاف. مِنْ سُوءِ ما بُشِّرَ بِهِ: از بدى و قباحت آنچه بشارت داده‌اند او را به مولود دختر، متخيل و متردد در تدبير دختر مولود که: أَ يُمْسِکُهُ عَلى هُونٍ: آيا نگهدارى کند او را بر ذلت و خوارى. أَمْ يَدُسُّهُ فِي التُّرابِ: يا مخفى کند او را در خاک به اين که زنده او را دفن نمايد. و عادت عرب بر اين بود که گودال کوچکى در وادى مهيا نموده، هرگاه مولود دختر مى‌شد او را در آن گودال و به روى آن خاک ريخته تا که مى‌مرد. و اين را به دو جهت مى‌کردند: يکى ترس روزى او چنانچه خداى تعالى فرمايد (وَ لا تَقْتُلُوا أَوْلادَکُمْ خَشْيَةَ إِمْلاقٍ) «1» و ديگر آن که غير
«1» اسراء آيه 31.
جلد 7 - صفحه 225
همسران او را خطبه نکنند. أَلا ساءَ ما يَحْکُمُونَ: آگاه شويد که بدحکمى است آنچه را که حکم مى‌نمايند در قرار دادن مشتهيات را براى خود و مکروهات را براى خالق خود، يا بدحکمى است کشتن دختران با تساوى آنان با پسران در حرمت ولادت و يمکن دختر بسيارى از اوقات بهتر از پسر باشد.
ابن عباس گويد «1»: اگر خداى تعالى به خواهش مردم رفتار فرمايد، هرآينه جامعه بشر مضمحل شود، زيرا هيچکس نباشد مگر آنکه دوست دارد پسر را، و اگر مولودها پسر شوند هرآينه اولاد نخواهند داشت، پس مردم فانى گردند به سبب نداشتن نسل.
خلاصه به برکت اسلام خداى تعالى اين عمل قبيح را نهى، و حضرت پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هم تهديد فرمود تا اين رويه برداشته شد.
فرزدق را عموئى بود صعصعه، چون خبر يافتى که کسى را دختر آمد چند شتر به هديه فرستادى تا آنها را جهاز دختر قرار دهند و زنده دفن نکنند، و فرزدق آن را از جمله مفاخر خود شمرده
و عمّى الّذى منع الوائدات
فاحيا الوئيد و لم يوئد