آیه ۵۹ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۵۹ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۷۳

يَتَوَارَىٰ مِنَ الْقَوْمِ مِن سُوءِ مَا بُشِّرَ بِهِ أَيُمْسِكُهُ عَلَىٰ هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُ فِي التُّرَابِ أَلَا سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ

بخاطر بشارت بدی که به او داده شده، از قوم و قبیله خود متواری می‌گردد؛ (و نمی‌داند) آیا او را با قبول ننگ نگهدارد، یا در خاک پنهانش کند؟! چه بد حکم می‌کنند!

معنی کلمات و عبارات
«یَتَوَارَی»: خود را نهان و از دید مردمان پنهان می‌سازد. «هُونٍ»: خواری و رسوائی (نگا: انعام / ). «یَدُسُّهُ»: زنده بگورش کند. دفن و پنهانش سازد. استعمال ضمیر مذکّر (ه) در واژه‌های (یُمْسِکُهُ) و (یَدُسُّهُ) با توجّه به ظاهر مرجع آن، یعنی کلمه (ما) است.
نزول
نکات آیه
۱- متوارى و مخفى شدن مشرکان دختردار شده در دوران جاهلیت، به خاطر شدت ناراحتى ناشى از خبر دختردار شدن «و إذا بشّر أحدهم بالأُنثى ... یتورى من القوم من سوء ما بشّر به» ۲- خبر دختردار شدن براى مشرکان، خبرى ناگوار و بد بود. «یتورى من القوم من سوء ما بشّر به» ۳- مردسالارى، در دوران جاهلى بر خانواده ها سایه افکنده بود. «و إذا بشّر أحدهم بالأُنثى ظلّ وجهه ... یتورى من القوم من سوء ما بشّر به أیمسکه على هون أم یدسّه فى التراب» ۴- دودلى و تحیر مشرکان در نگهدارى از نوزادان دختر به حالت ذلت و یا در گور کردن آنان «أیمسکه على هون أم یدسّه فى التراب» مرجع ضمیر در «یمسکه»، مبشّربه است و منظور از آن نوزاد دختر مى باشد و «على هون» حال براى ضمیر مفعولى «یمسکه» است. «هون» به معناى خوارى و ذلت است و «یدسّ» (از مصدر دسّ) به معناى پنهان کردن آمده است. ۵- زنان و دختران در دوران جاهلیت، بى ارزش بوده و مایه ننگ و عار به شمار مى آمدند. «أیمسکه على هون أم یدسّه فى التراب» ۶- مشرکان صاحب دختر در دوران جاهلیت، نگهدارى دختران را براى خود عار و ذلت مى دانستند. «أیمسکه على هون» برداشت فوق بر این اساس است که «على هون» حال براى ضمیر فاعلى «یمسک» باشد. ۷- مردان، در دوران جاهلیت بر فرزندان خود ولایت و اختیار تام داشتند. «أیمسکه على هون أم یدسّه فى التراب» اینکه خداوند از تصمیم مشرکان درباره زنده نگه داشتن نوزادان دختر خود و یا در گور کردنشان سخن مى گوید و کس دیگرى را دخیل و معترض نمى داند، مى تواند حاکى از نکته یاد شده باشد. ۸- مشرکان صاحب دختر، حیثیت اجتماعى خود را با داشتن دختر در مخاطره مى دیدند. «یتورى من القوم من سوء ما بشّر به أیمسکه على هون أم یدسّه فى التراب» ۹- قرار دادن دختر براى خدا و پسر براى خود از سوى مشرکان، قضاوتى بس زشت و ناروا بود. «و یجعلون لله البنت سبحنه و لهم ما یشتهون ... ألا ساء ما یحکمون» ۱۰- تفاوت قائل شدن بین دختران و پسران از سوى مشرکان عصر جاهلى، قضاوتى زشت و ناروا بود. «و یجعلون لله البنت سبحنه و لهم ما یشتهون ... ألا ساء ما یحکمون» ۱۱- تصمیم مشرکان به نگهدارى ذلیلانه نوزادان دختر و یا در گور کردن آنان، تصمیمى بس ناروا و زشت «أیمسکه على هون أم یدسّه فى التراب ألا ساء ما یحکمون» ۱۲- هشدار خداوند به مشرکان، در مورد تصمیم آنان درباره نوزادان دختر «أیمسکه على هون أم یدسّه فى التراب ألا ساء ما یحکمون» ۱۳- دفاع اسلام از شخصیت و حقوق زنان و دختران «ألا ساء ما یحکمون»
تفسیر (۱۲)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۹)
  • دختردار شدن، نوعی ابروریزی در نگاه عرب جاهلی+۱ آیه
  • بشارت به ولادت دختر در میان عربهای جاهلی، امری زشت و ناپسند+۱ آیه
  • فرار عربهای جاهلی از قوم خویش و سرگردانی و فکرهای شیطانی انها (زنده به گور کردن دختر)، در پی بشارت تولّد دختر به انان+۱ آیه
  • ولایت پدر بر فرزندان خود، در دوران جاهلیّت
  • ترجیح پسر بر دختر، از دیدگاه مردم جاهلی+۹ آیه
  • خبر دختردار شدن، موجب تحیّر مشرکان
  • تبعیض بین فرزند پسر و دختر و برتر دانستن پسر در جاهلیّت+۸ آیه
  • دگرگون شدن چهره مردم جاهلیّت و خشمگین شدن انان، به هنگام دختردار شدن+۲ آیه
  • زنده به گور کردن دختران، از رفتارهای ناپسند در عصر جاهلیّت+۳ آیه
  • تنفّر شدید مشرکان جاهلی، از دختردار شدن
  • مایه ننگ بودن دختر، در دوران جاهلیّت+۲ آیه
  • تفاوت قایل شدن بین دختران و پسران با برتری دادن پسران بر انان از سوی مشرکان جاهلی+۵ آیه
  • خاکسپاری مردگان در گورستانهای عمومی، از رسوم دوران جاهلیّت+۳ آیه
  • زندهبهگور کردن دختران، از رفتارهای ناپسند در عصر جاهلیّت+۳ آیه
  • انکار عالم اخرت، در دوران جاهلیّت+۳ آیه
  • حرام و گناه بودن زنده به گور کردن دختران+۴ آیه
  • دفن دخترانِ زنده در خاک، از رسوم جاهلیّت+۱ آیه
  • پنهان کردن دختران زنده در خاک، تصمیمی بس ناروا و زشت+۱ آیه
  • دریافت خبر دختردار شدن، سبب متواری و مخفی شدن مشرکان از قوم خود+۱ آیه
  • شدّت تنفّر مشرکان جاهلی از دختر، سبب زنده به گور کردن وی بعد از تولّد+۱ آیه
  • دریافت خبر تولّد دختر، موجب سیاه شدن چهره مشرکان جاهلی+۲ آیه
  • تصمیم مشرکان به نگهداری ذلیلانه دختران خود، مورد نکوهش خداوند+۱ آیه
  • دفاع خداوند، از شخصیّت و حقوق دختران+۱ آیه
  • زنده به گور کردن دختران، از رفتارهای ناپسند اعراب جاهلی+۳ آیه
  • نگهداری دختر، موجب ذلّت، در نگاه مشرکان دوران جاهلیّت+۱ آیه
  • تحیّر و دودلی مشرکان در نگهداری از نوزادان دختر، به حالت ذلّت و یا در گور کردن انان+۱ آیه
  • نگهداری نوزادان دختر با خواری یا زنده به گور کردن انان، مورد سؤال و تردید مشرکان
  • نگهداری نوزادان دختر با خواری یا زنده به گور کردن انان، مورد سؤال و تردید مشرکان
  • تحیّر مشرکان، در نگهداری از نوزادان دختر، به حالت ذلّت و یا در گور کردن انان+۲ آیه
  • قرار دادن دختر برای خدا و پسر برای خود از سوی مشرکان، قضاوتی زشت و ناروا+۱ آیه
  • تفاوت قایل شدن بین دختران و پسران از ناحیه مشرکان، قضاوتی ناشایسته+۱ آیه
  • شک مردم عصر جاهلیّت، در نگهداری یا زنده به گور کردن دختران خود+۱ آیه
  • کشتن دختران، عملی ظالمانه+۲ آیه
  • ننگ امیز بودن داشتن دختر، از دیدگاه عرب جاهلی+۲ آیه
  • ایمان نداشتن به عالم اخرت، زمینه ساز دخترکشی مشرکان عرب جاهلی+۱ آیه
  • زنده به گور کردن دختران، از عادات و رسوم دوره عرب جاهلی+۳ آیه
  • تفاوت قایل شدن بین دختران و پسران، از سوی مشرکان عرب جاهلی، قضاوتی زشت و ناروا+۵ آیه
  • متواری و مخفی شدن مشرکان عرب، در دوره جاهلی، به سبب شدّت ناراحتی ناشی از خبر دختردار شدن+۱ آیه
  • تحیّر مشرکان عرب دوره جاهلی، در نگهداری ذلّت بار از نوزادان دختر و یا در گور کردن انان+۱ آیه
  • فرزندکشی، از رسوم مردم دوران جاهلیّت+۳ آیه
  • زنده به گور کردن فرزند دختر، از رفتارهای ناپسند، در دوران جاهلیّت+۳ آیه
  • زنده به گور کردن دختران، به دست برخی عرب دوران جاهلیّت+۲ آیه
  • زنده به گور کردن دختران، امری زشت و ناپسند+۲ آیه
  • دختر بودن نوزادان، مجوزی برای قتل انان، در عصر جاهلیت+۳ آیه
  • دختر بودن فرزند، منشا استحقاق قتل، از دیدگاه اعراب جاهلی+۳ آیه
  • قتل کودکان دختر و زنده به گور کردن انان، از رسوم ناپسند مردم در عصر جاهلیّت+۳ آیه
  • بدعتها و احکام ساختگی مشرکان، از مصادیق اعمال و داوریهای زشت و ناروا+۲ آیه
  • شوم دانستن دختران از سوی مشرکان، مصداق گناه و داوری زشت+۱ آیه
  • بشارت به ولادت دختر در میان عربهای جاهلی، امری زشت و ناپسند+۱ آیه
واژه‌ها