تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ ما يَکْرَهُونَ وَ تَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْکَذِبَ أَنَّ لَهُمُ الْحُسْنى لا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ النَّارَ وَ أَنَّهُمْ مُفْرَطُونَ (62)
بعد از آن نوع سوم از اقاويل فاسده آنها را حکايت فرمايد:
وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ ما يَکْرَهُونَ: و قرار مى‌دهند براى ذات احديت خداوند متعال آنچه را که کراهت دارند مانند دختران، يعنى آنچه به خود نمى‌پسندند به خداى خود مى‌پسندند. وَ تَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْکَذِبَ: و وصف مى‌کند زبانهاى ايشان دروغ را به اينکه مى‌گفتند. أَنَّ لَهُمُ الْحُسْنى: بتحقيق بر ايشان است نيکى که پسر باشد، يا وصف مى‌نمودند به اينکه براى آنها است با قول قبيحشان از جانب خدا جزاى حسنى که بهشت باشد، زيرا مشرکين مى‌گفتند اگر آنچه را که اين پيغمبر خبر مى‌دهد از امر بعث و قيامت، حق باشد، پس ما اهل بهشت باشيم. حق تعالى رد فرمود زعم باطل آنها را که: لا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ النَّارَ: نيست امر چنانچه گويند، حق است براى آنها آتش، يا لابد است اينکه براى آنها آتش باشد، زيرا جزاى شرک و نسبت ناشايستگى به مقام ربوبى را جز آتش جهنم چاره‌اى نخواهد بود. وَ أَنَّهُمْ مُفْرَطُونَ: و بدرستى که ايشان مقدم باشند و پيش از همه به جهنم برند، يا واگذاشته و رها کرده باشند، يا ايشان را در جهنم فراموش کنند، يا شتابانند به سوى آتش. نافع «مفرطون» به کسر راء قرائت نموده، يعنى تقصير نمودند و اسراف کردند و ضايع کردند فرمان سبحانى را.
تنبيه: آيه شريفه اشعار دارد به آنکه آنان که ضايع کنند فرامين الهى را و
«1» تفسير عيّاشى، جلد 2، صفحه 262.
جلد 7 - صفحه 230
اسراف نمايند در نافرمانى سبحانى و پروا نداشتند از نسبت ناشايستگى به مقام ربوبى، هرآينه البته جزاى آنها آتش غضب کبريائى است، زيرا به سوء اختيار موجبات عذاب و عقاب را براى خويش فراهم گردانيدند.