اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَوفُوا بِعَهدِ اللّه‌ِ إِذا عاهَدتُم وَ لا تَنقُضُوا الأَيمان‌َ بَعدَ تَوکِيدِها وَ قَد جَعَلتُم‌ُ اللّه‌َ عَلَيکُم کَفِيلاً إِن‌َّ اللّه‌َ يَعلَم‌ُ ما تَفعَلُون‌َ (91)
و وفاء کنيد بعهدي که با خدا عهد کرده بوديد و نقض و خلف قسمهاي خود نکنيد و حال آنکه خدا را کفيل قرار داديد محققا خدا ميداند آنچه بجا ميآوريد وَ أَوفُوا بِعَهدِ اللّه‌ِ عهد قرار داد بين طرفين است و عهد با خدا واجب است وفاء بآن و نقض عهد از معاصي کبيره است و در آيه شريفه يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا أَوفُوا بِالعُقُودِ مائده آيه 1 تفسير شده بالعهود و مکرر گفته‌ايم که تفسيرات صادره از معصومين عليهم السّلام بيان اتم مصاديق است يا مورد نزول آيه است و مورد مخصّص نيست و منافي با عموم آيه نيست و لذا وفاء بعقد مثل بيع اجاره صلح نکاح مضاربه مساقات و نحو اينها واجب الوفاء است حتي معاهده با کفار و مشرکين چه رسد بمعاهده با خدا و فرد اجلاي معاهده با خدا عهد ولايت است که روح ايمان است إِذا عاهَدتُم و در موارد زيادي اينکه عهد بسته شد يکي در غدير خم که شرحش مفصلا گذشت در سوره مائده در ذيل آيه يا أَيُّهَا الرَّسُول‌ُ بَلِّغ ما أُنزِل‌َ إِلَيک‌َ الاية و آيه اليَوم‌َ أَکمَلت‌ُ لَکُم دِينَکُم الاية که برخواست و گفت بخ‌ّ بخ‌ّ لک يا علي اصبحت مولاي و مولي کل مؤمن و هفتاد هزار بيعت کردند و يکي در روزي که امريه صادر شد که سلام کنند بعلي با مرة المؤمنين که اينکه لقب از مختصات علي است و يکي در مورد نزول آيه رکوع إِنَّما وَلِيُّکُم‌ُ اللّه‌ُ وَ رَسُولُه‌ُ وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا الاية و موارد بسيار ديگر إِذا عاهَدتُم زماني که با خدا عهد کرديد که نقض عهد يکي از گناهان بسيار بزرگ و خلف آن کفاره دارد و اختلاف است در اينکه کفاره عهد مثل
جلد 12 - صفحه 178
کفاره نذر است چنانچه مشهور گفتند و خالي از قوت نيست يا مثل کفاره يمين است چنانچه بعضي قائل شدند و احتياط در جمع است و در مورد آيه زوال ايمانست که عهد ولايت باشد وَ لا تَنقُضُوا الأَيمان‌َ بَعدَ تَوکِيدِها يمين شرعي احتياج بصيغه دارد و اللّه باللّه تاللّه و کفاره يمين إِطعام‌ُ عَشَرَةِ مَساکِين‌َ مِن أَوسَطِ ما تُطعِمُون‌َ أَهلِيکُم أَو کِسوَتُهُم أَو تَحرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَن لَم يَجِد فَصِيام‌ُ ثَلاثَةِ أَيّام‌ٍ ذلِک‌َ کَفّارَةُ أَيمانِکُم الاية مائده آيه 89 وَ قَد جَعَلتُم‌ُ اللّه‌َ عَلَيکُم کَفِيلًا خود قرار داديد بر خود خداوند را کفيل بعضي گفتند حسيب يعني حساب کارهاي شما را دارد يا نگهبان که خلف عهد و يمين نکنيد إِن‌َّ اللّه‌َ يَعلَم‌ُ ما تَفعَلُون‌َ بتمام افعال شما علم الهي احاطه دارد.