سوره نحل(النحل)، آیه ۹۱ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۷۷
وَأَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلَا تَنقُضُوا الْأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلًا إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ
و هنگامی که با خدا عهد بستید، به عهد او وفا کنید! و سوگندها را بعد از محکم ساختن نشکنید، در حالی که خدا را کفیل و ضامن بر (سوگند) خود قرار دادهاید، به یقین خداوند از آنچه انجام میدهید، آگاه است!
معنی کلمات و عبارات
«عَهْدِ اللهِ»: پیمان خدا. مراد همه عهود و پیمانهائی است که خدا انجام آنها را از مردم خواسته است و یا این که مردمان با یکدیگر میبندند و خدا را بر وفای بدانها گواه میگیرند و بر کارشان آگاه میدانند (نگا: آلعمران / ، أنعام / ...). «الأیْمَانَ»: جمع یَمین، سوگندها. «تَوْکِیدِ»: تأکید. استوار داشتن قسم با یاد آن به نام و ذات خدا. از ماده (وکد). «کَفِیلاً»: آگاه و گواه. کسی که پیمانها زیر نظر او بسته میشود و وفا یا عدم وفای بدانها را میپاید.
نزول
سال ۱۷ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۴ رویداد)
نکات آیه
۱- وجوب پایبندى انسان، به عهدها و میثاق هاى خود با خداوند «و أوفوا بعهد الله إذا عهدتّم»
۲- عهد بستن انسان با خدا، امرى مشروع و مورد پذیرش دین «و أوفوا بعهد الله إذا عهدتّم»
۳- شکستن سوگند به خدا پس از تحکیم آن، حرام است. «و لاتنقضوا الأیمن بعد توکیدها»
۴- سوگند خوردن به خداوند، جایز است. «و لاتنقضوا الأیمن بعد توکیدها»
۵- توجه داشتن و جدّى بودن در سوگند، شرط تحقق و تنجز آن «و لاتنقضوا الأیمن بعد توکیدها»
۶- انسان، در معرض شکستن عهد و پیمان هاى خویش با خداست. «و أوفوا بعهد الله إذا عهدتّم و لاتنقضوا الأیمن بعد توکیدها»
۷- عهد بستن با خدا و سوگند خوردن به او، در حقیقت ضامن و کفیل گرفتن خداوند بر خویش است. «و أوفوا بعهد الله ... و قد جعلتم الله علیکم کفیلاً»
۸- شکستن عهد و سوگند خود با خدا، به منزله خیانت به ضمانت الهى است. «و لاتنقضوا الأیمن بعد توکیدها و قد جعلتم الله علیکم کفیلاً»
۹- خداوند، به همه اعمال آدمیان آگاه است. «إن الله یعلم ما تفعلون»
۱۰- توجه انسان به احاطه علمى خداوند بر رفتارش، مانع شکستن عهد و سوگند است. «و أوفوا ... و لاتنقضوا ... إن الله یعلم ما تفعلون»
۱۱- اعتقاد و توجه به علم خداوند به همه اعمال آدمیان، پشتوانه اجراى فرمانهاى اوست. «و أوفوا بعهد الله ... إن الله یعلم ما تفعلون»
برداشت فوق، از تعلیل «إن الله یعلم ما تفعلون» به دست مى آید; یعنى، به عهد و پیمان خود با خدا وفادار باشید; چون که خدا از اعمال شما آگاه است.
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷۸–۱۰۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۰–۱۰۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۰–۱۰۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۰–۱۱۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۹۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۹۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۹۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹۱–۹۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تأکید سوگندحرمت حنث سوگندحقیقت سوگند به خداحقیقت عهد با خداشرایط تنجز سوگندمشروعیت عهد با خدا خیانت خیانت به خداموانع حنث سوگندکفالت خداعوامل اطاعت از خداحنث سوگندموانع عهدشکنیوجوب وفای به عهدسوگند جایزعهدشکنی با خدااحکام عهدآثار عقیده به علم خداعهد با خداسوگند به خدااحکام سوگندآثار ذکر علم خدازمینه عمل به تکلیفعمل انسانواجباتعلم غیب خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۷)
- کفیل
- هشدار خداوند بهسوگندشکنان از مؤاخذه در قیامت+۱ آیه
- انذار و اخطار خداوند به نقض کنندگان عهد و پیمان، از مؤاخذه در قیامت+۳ آیه
- عهدشکنی، همچون گسستن رشته بافتهشده+۱ آیه
- عهدشکنی، مانند گسستن رشته بافته شده+۱ آیه
- حرمت شکستن سوگند به خدا+۲ آیه
- حرام بودن شکستن عهد و پیمان، به جهت سود بیشتر و یا پیمان با گروهی نیرومندتر+۱ آیه
- وجوب وفای انسان به عهد خود با خدا+۴ آیه
- لزوم وفا به عهد و پیمان الهی+۵ آیه
- وجوب وفا به سوگندهای جدّی و از روی قصد+۵ آیه
- حرمت دستاویز قرار دادن سوگند، برای دغلکاری در بین مردم+۱ آیه
- حفاظت و نگهداری خداوند، از موجودات جهان
- توجّه انسان به احاطه علمی خداوند، مانع عهدشکنی و نقض سوگند+۲ آیه
- خداوند، اگاه به تمامی اعمال خوب و بد انسانها+۱ آیه
- اگاهی خداوند به اعمال انسانها+۱ آیه
- وجوب پایبندی انسان به عهد و پیمانهای مقرّر بین خود و خداوند+۸ آیه
- عهدشکنی با خدا، به منزله خیانت به ضمانت الهی
- انسان، در معرض شکستن عهد و پیمانهای خویش با خدا
- اعتقاد و توجّه به علم خداوند به همه اعمال ادمیان، پشتوانه اجرایی تعهّدات انان نسبت به خداوند+۱ آیه
- لزوم پایبندی مؤمنان، به عهد و پیمان الهی+۲ آیه
- حرام بودن شکستن عهد و پیمان، به جهت سود بیشتر و یا پیمان با گروهی نیرومندتر+۱ آیه
- انذار و اخطار خداوند به پیمان شکنان، از مؤاخذه در قیامت+۲ آیه
- پیمان شکنی، قبیح و ناروا+۲ آیه
- حرمت دستاویز قرار دادن قسم، برای دغلکاری در بین مردم+۱ آیه
- قصد و نیّت، شرط انعقاد قسم+۲ آیه
- لزوم تعهّد و عمل، به قسمهای برخاسته از اراده و قصد قلبی+۵ آیه
- قسم خوردن به خدا، به منزله ضامن و کفیل گرفتن خدا
- شکستن عهد و سوگند خود با خدا، به منزله خیانت به ضمانت الهی
- حنث قسم، مورد تهدید خداوند
- حرمت حنث (شکستن) قسم، در صورت انعقاد ان با عزم و اراده و راجح بودن متعلق قسم+۱ آیه
- معتبر بودن نام خدا در سوگند+۳ آیه
- دخالت قصد و اراده، در تحقّق و تنجیز قسم+۲ آیه
- کفیل / اسماوصفات
- احسان به دیگران از اداب معاشرت در روابط اجتماعی
- وفا و پایبندی مؤمنان به قسمهای جدّی خود، از وظایف انان+۲ آیه
- وجوب وفابه عهد و پیمان الهی+۵ آیه
- وجوب وفا به سوگندهای جدّی و از روی قصد+۴ آیه