اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ادع‌ُ إِلي سَبِيل‌ِ رَبِّک‌َ بِالحِکمَةِ وَ المَوعِظَةِ الحَسَنَةِ وَ جادِلهُم بِالَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ إِن‌َّ رَبَّک‌َ هُوَ أَعلَم‌ُ بِمَن ضَل‌َّ عَن سَبِيلِه‌ِ وَ هُوَ أَعلَم‌ُ بِالمُهتَدِين‌َ (125)
اي رسول محترم دعوت کن قوم را براه خداوندي دين حق و صراط مستقيم بحکمة بادله واضحه و براهين محکمه از روي منطق صحيح و بموعظه حسنه از راه نصيحت و پند و بيان مصالح و مفاسد با کمال رأفت و مهرباني و دلسوزي و مجادله کن يعني دفع شبهات آنها و اشکالات آنها را از طريق حسن بنما با بيان شيرين و صحيح محققا پروردگار تو بهتر ميداند و عالم‌تر است بکساني که گمراه شده‌اند از راه حقه الهيه و او داناتر است بکساني که قبول هدايت ميکنند ادع‌ُ إِلي سَبِيل‌ِ رَبِّک‌َ بِالحِکمَةِ در مجلّد سيّم اينکه تفسير صفحه 51 در ذيل آيه شريفه يُؤتِي الحِکمَةَ مَن يَشاءُ وَ مَن يُؤت‌َ الحِکمَةَ فَقَد أُوتِي‌َ خَيراً کَثِيراً وَ ما يَذَّکَّرُ إِلّا أُولُوا الأَلباب‌ِ بقره آيه 269 بيان اقوال مفسرين را در معناي حکمت کرده‌ايم که تمام بي‌مدرک و تفسير برأي است و در اخبار بقرآن و فقه و طاعة اللّه و معرفه الامام و اجتناب الکبائر تفسير شده و مکرّر گفته‌ايم که اخبار بيان مصاديق ميکند و منافي با عموم آيه ندارد و تحقيق کلام اينست که حکمت يکي از صفات خدا است و از شئون علم است بمعناي علم بمصالح و مفاسد امور و لذا حکماء تعريف کردند (بمعرفة الاشياء بقدر الطاقة البشرية) لذا مي‌گوييم شامل جميع علوم ميشود علم باصول دين علم اخلاق فقه اصول تفسير حتي علم طب علم طبيعي علم کلام منطق حتي نحو صرف معاني بيان و غير اينها و البته اينکه مراتبي دارد هر کس باندازه استعداد و قابليت خود بهره برداري ميکند بلکه انتهاء از براي او نيست که خداوند بجميع حکم و مصالح و فوائد و مضار اشياء تکويني و افعال عبادي و حسن و قبح هر شي‌ء عالم است لذا ميفرمايد دعوت کن عباد و امة خود را براه حق از روي دليل و برهان صحيح باقامه معجزات و بيانات شيوا و ادلّه عقليه و براهين حسنيه که حجة بر همه تمام شود و راه عذري
جلد 12 - صفحه 211
بر احدي باقي نماند لِيَهلِک‌َ مَن هَلَک‌َ عَن بَيِّنَةٍ وَ يَحيي مَن حَي‌َّ عَن بَيِّنَةٍ انفال آيه 44.
وَ المَوعِظَةِ الحَسَنَةِ وعظ پند و اندرز و نصيحت و ترغيب و ارشاد و هدايت بطريق لطف و عنايت و محبّت و وداد نه تندي و خشونت که در قرآن ميفرمايد فَبِما رَحمَةٍ مِن‌َ اللّه‌ِ لِنت‌َ لَهُم وَ لَو کُنت‌َ فَظًّا غَلِيظَ القَلب‌ِ لَانفَضُّوا مِن حَولِک‌َ آل عمران آيه 152.
وَ جادِلهُم بِالَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ مجادله بباطل حرام است بحث و ردّ و ايراد اما دفع شبهات و اشکالات که اهل باطل بدين حق يا بقرآن يا بافعال انبياء و ائمه بلکه بعلماء اعلام بلکه بسا بافعال الهيه ميکنند بايد با لسان خوب و بيان ادلّه و برهان نمود بحدّي که جا براي شبهه نماند و از قلوب اهل شبهه خارج شود چنانچه در جاي ديگر ميفرمايد: وَ لا تُجادِلُوا أَهل‌َ الکِتاب‌ِ إِلّا بِالَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ عنکبوت آيه 45.
إِن‌َّ رَبَّک‌َ هُوَ أَعلَم‌ُ بِمَن ضَل‌َّ عَن سَبِيلِه‌ِ که قابل هدايت نيست و عناد و عصبيت او مانع است وَ هُوَ أَعلَم‌ُ بِالمُهتَدِين‌َ که در مقام هدايت هستند.