اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ضَرَب‌َ اللّه‌ُ مَثَلاً قَريَةً کانَت آمِنَةً مُطمَئِنَّةً يَأتِيها رِزقُها رَغَداً مِن کُل‌ِّ مَکان‌ٍ فَکَفَرَت بِأَنعُم‌ِ اللّه‌ِ فَأَذاقَهَا اللّه‌ُ لِباس‌َ الجُوع‌ِ وَ الخَوف‌ِ بِما کانُوا يَصنَعُون‌َ (112)
و مثل ميزند خداوند از براي اينکه کفار و مشرکين شهرستاني که اهل آن در کمال امنيت و اطمينان قلبي از دشمنان خارجي و آفات و امراض بودند و روزي آنها بکمال فراواني از تمام اطراف و امکنه ميآمد پس کفران کردند بنعمت‌هاي الهي پس خداوند چشاند بآنها لباس گرسنگي و خوف و ترس را بسبب آنچه بودند بجا مي‌آورند، اخبار از کافي و عياشي و زيد شحام و علي إبن ابراهيم از حضرت صادق عليه السّلام روايت کردند که خلاصه مفاد آنها اينست که شهرستاني بود از بني اسرائيل در آن شهر با عظمت سکونت داشتند و فواکه و حبوبات بسيار فراوان داشتند و از هر جهت براحتي و امنيت زندگاني ميکردند پس از اينکه فراواني کفران نعمت‌هاي الهي کردند حتي بانان ما تحت خود و بچه‌هاي خود را پاک و استنجا مينمودند و ميگفتند نرم‌تر از سنگ است حتي يک کوه عظيمي شد از اينکه نانهاي آلوده بنجاست پس از اينکه کفران هفت سال قحطي و خشکسالي و خداوند حيواني
جلد 12 - صفحه 199
را که کوچکتر از ملخ بود مسلط کرد تمام درخت‌ها و حاصلهاي آنها را اکل نمود و از بين برد بقدري محتاج شدند که همان نانهاي آلوده را مصرف کردند و بميزان مرتبي تقسيم ميکردند و خوف و جوع بر آنها متوجه شد نه روز راحت بودند نه شب استراحت ميکردند لذا ميفرمايد: وَ ضَرَب‌َ اللّه‌ُ مَثَلًا و اينکه ضرب مثل براي تنبيه مؤمنين و تحذير کفار است که (شکر نعمت نعمتت افزون کند کفر نعمت از کفت بيرون کند) (قرية) قريه بر شهرستان‌هاي بزرگ هم اطلاق ميشود و مراد اهل قريه است (کانَت آمِنَةً مُطمَئِنَّةً) با کمال امنيت و اطمينان خواطر و خيال راحت زندگي ميکردند يَأتِيها رِزقُها رَغَداً مِن کُل‌ِّ مَکان‌ٍ تمام وسائل زندگي بنحو تام اتم براي آنها از اطراف و اماکن بکمال سهولت بر آنها فراهم ميشد (فَکَفَرَت بِأَنعُم‌ِ اللّه‌ِ) کفران نعمت چند قسم است يکي آنکه از جانب خدا نداند مستند بقدرت خود و اسباب ظاهريه بداند ديگر آنکه قدر داني نکند ديگر بي‌اعتنايي کند ديگر آنکه در غير مورد صرف کند و البته اينکه کفران باعث زوال نعمت ميشود و شکر منعم عقلا واجب است (فَأَذاقَهَا اللّه‌ُ لِباس‌َ الجُوع‌ِ وَ الخَوف‌ِ) تعبير بلباس براي اينست که جوع و خوف از آنها برداشته نمي‌شد دائما گرسنه و ترسان بودند بِما کانُوا يَصنَعُون‌َ آن بي‌احتراماتي که بنعمت‌هاي الهي ميکردند امروز بايد اينکه آيه را گوشزد ابناء نوع کرد و آنها را ترسانيد از همچه پيشامدي و روزگاري