اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا لَئِن أَکَلَهُ الذِّئبُ وَ نَحنُ عُصبَةٌ إِنّا إِذاً لَخاسِرُونَ «14»
گفتند هر آينه اگر گرگ او را بخورد و حال آنکه ما جوانان با قوّه و قدرت هستيم محققا ما در اينکه صورت زيان کار هستيم، يعني ممکن نيست با اينکه ما مجتمعا جوانان قوي هستيم گرگ نزديک او بيايد و باو اذيتي برساند.
در خبر است از حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فرمود
(لا تلقّنوا الکذب فيکذبوا)
يعني دروغ در دهان طرف نگذاريد که فرا گيرد و بشما دروغ گويد اولاد يعقوب احتمال نميدادند که گرگ انسان را بخورد و ميشود اينکه عذر را بتراشند يعقوب در دهان آنها گذاشت آنها هم ياد گرفتند که همين را بهانه کنند و لذا نبايد حجت تلقين خصم کرد که همان را خصم حجت قرار ميدهد.
قالُوا لَئِن أَکَلَهُ الذِّئبُ اينکه چه احتمالي است ميدهي گرگ کجا ميتواند او را بخورد.
وَ نَحنُ عُصبَةٌ عصبة از ماده عصب بمعني رگ و پي که اعصاب بدن بيکديگر متصل است و نميگذارد اجزاء بدن از هم متلاشي شود يعني ما با هم متفق و متحد هستيم از هم جدا نيستيم قدرت ندارد گرگ نزديک ما بيايد اطراف يوسف را داريم و حواس ما جمع او است إِنّا إِذاً لَخاسِرُونَ اگر چنين شود پس ما زيان کار و بيارزش هستيم که خسران سرمايه از دست دادن است و دليل بر بيکفايتي است.
167