اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَلَمّا سَمِعَت بِمَکرِهِن‌َّ أَرسَلَت إِلَيهِن‌َّ وَ أَعتَدَت لَهُن‌َّ مُتَّکَأً وَ آتَت کُل‌َّ واحِدَةٍ مِنهُن‌َّ سِکِّيناً وَ قالَت‌ِ اخرُج عَلَيهِن‌َّ فَلَمّا رَأَينَه‌ُ أَکبَرنَه‌ُ وَ قَطَّعن‌َ أَيدِيَهُن‌َّ وَ قُلن‌َ حاش‌َ لِلّه‌ِ ما هذا بَشَراً إِن هذا إِلاّ مَلَک‌ٌ کَرِيم‌ٌ (31)
پس چون شنيد مقاله زنها را که در اطراف نزد زنهاي ديگر دارند عيب او و مذمّت او را ميکنند و لو در ظاهر در حضور او جرئت اظهاري ندارند فرستاد آنها را دعوت کرد بضيافت و از براي آنها تکيه‌گاه قرار داد و بدست هر يک کارد داد براي قطع فواکه و ميوه‌ها و مرکبات و بيوسف امر کرد که بيايد در مجلس آنها براي خدمت و چون چشم آنها بيوسف افتاد بسيار او را بزرگ از حيث جمال و زيبايي ديدند و گفتند حاش للّه اينکه بشر نيست اينکه نيست مگر ملک بسيار محترمي و بجاي فواکه دستهاي خود را بريدند و مات و مبهوت او شدند (دست از ترنج بشناس وانگه ملامتم کن) فَلَمّا سَمِعَت بِمَکرِهِن‌َّ تعبير بمکر براي اينکه است که شخص مکّار در ظاهر اظهار محبت و وداد ميکند و صورت خوبي جلوه ميدهد و در باطن اذيّت ميکند و ضرر ميزند مثل منافقين که اظهار ايمان کردند و در زمره مؤمنين داخل
جلد 11 - صفحه 186
شدند و صورت عبادات مثل نماز و روزه و غير آنها را بجا ميآوردند و در باطن اعدي عدوّ دين و مؤمنين بودند و تمام مفاسد که در اسلام پيش آمد از آنها بود اينکه نسوه هم در ظاهر اظهار محبت و وداد ميکردند و در باطن عيب و نقص و مذمت و بدگويي ميکردند و زليخا چون خبر شد بمکر آنها که بعض مفتنين بگوش او رسانيدند.
أَرسَلَت إِلَيهِن‌َّ فرستاد آنها را بضيافت دعوت کرد که گفتند چهل نفر را دعوت کرد وَ أَعتَدَت لَهُن‌َّ مُتَّکَأً که يکي از تشريفات مجلس بود که بر هر يک تکيه‌گاه باصطلاح مختّأ و بالش که باو تکيه دهند مهيّا کرد و از فواکه و مرکبات حضور آنها جلو هر يک قرار داد مخصوصا ترنج که اترجه گويند و در فواکه و مرکبات بهتر از همه بود هم از حيث رنگ و هم از عطر و هم از حيث طعم و هم از حيث کبر.
وَ آتَت کُل‌َّ واحِدَةٍ مِنهُن‌َّ سِکِّيناً که پاره کنند و ميل کنند آنها مشغول شدند يک دست کارد و يک دست ترنج و در حال اشتغال آنها بيوسف که در مجلس نبود امر کرده و بر يوسف هم لازم بود بمقتضاي ظاهر غلامي که اطاعت اوامر او را کند وَ قالَت‌ِ اخرُج عَلَيهِن‌َّ همين که حضرت يوسف وارد شد و چشم آنها بجمال زيبا و صورت مثل ماه شب چهارده افتاد.
فَلَمّا رَأَينَه‌ُ أَکبَرنَه‌ُ بسيار بزرگ آمد و چنان از خود بيخود شدند و شيفته جمال يوسفي شدند که هر کدام بتکيه گاه خود افتادند و بجاي ترنج وَ قَطَّعن‌َ أَيدِيَهُن‌َّ و مراد نه جدا کردن دست بود بلکه جراحتي بر دست وارد کردند که در السنه ميگويند دست خود را بريدند و حس‌ّ الم آن را نميکردند وَ قُلن‌َ حاش‌َ لِلّه‌ِ در مقام تنزيه پروردگار که خدا چه قدرت نمايي ميکند يعني از فکر بشر و خيال بيرون است مثل حواشي که برکنار است از متون
جلد 11 - صفحه 187
و شرح آنها را ميکند و قدرت الهي برکنار است از تصورات و تخيّلات بشري ما هذا بَشَراً اينکه بشر نيست زيرا در جميع افراد بشر هر خوش صورتي بگرد نعل اسب او نميرسد ان هذا نيست اينکه إِلّا مَلَک‌ٌ کَرِيم‌ٌ فرشته و ملک بسيار محترم است چون چنين شدند و چنين گفتند زبان زليخا باز شد.