تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يا صاحِبَيِ السِّجْنِ أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ (39)
يا صاحِبَيِ السِّجْنِ: اى دو رفيق زندانى. أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ: آيا خداوندان پراکنده که شما داريد از طلا و نقره و آفتاب و ماه و ستاره. يا متفرقه در مرتبه از اعلى و اوسط و ادنى، بهتر است، أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ: يا خداى يگانه و يکتاى در ذات و صفات غالب بر مکونات هيچکس را تاب مقاومت قدرت او نيست. استفهام به داعى تقرير است، يعنى خداى به حق مستحق عبوديت باشد نه غير او.
تنبيه: آيه شريفه ردّ است بر قائلين ارباب انواع و مثل افلاطونيه. افلاطون گويد: هر نوعى از افراد موجودات يک فرد عقلى دارد از انسان و سگ و خروس
جلد 6 - صفحه 222
و ساير موجودات که الفرد العقلىّ ربّ النوع و مفيض بر مادون خود مىباشد، اگر به ديده انصاف بنگرى، اينها همان روح الهه است که پرستش مىشد.
فيلسوف او را به صورت ديگر در آورده و رب النوع نام نهاده و قرآن حق به يک کلمه جامعه رد آنها را فرموده که «أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ» مدير و مدبر دانستن ذاتى را شايسته است که تمامى موجودات مقهور قدرت اويند.