سوره یوسف، آیه ۳۹ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۴۰
يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
ای دوستان زندانی من! آیا خدایان پراکنده بهترند، یا خداوند یکتای پیروز؟!
معنی کلمات و عبارات
«یَا صَاحِبَیِ السِّجْنِ»: ای دو دوست من در زندان! ای دو ساکن زندان. همان گونه که گویند: أَصْحَابُ الْجَنَّة، و أَصْحابُ النّارِ. «مُتَفَرِّقُونَ»: خدایان پراکنده. مراد متعدّد و متنوّع در ذات و صفات است. «الْقَهَّار»: بسیار چیره و غالب. صیغه مبالغه (قاهر) است.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- یوسف(ع) با اظهار مهربانى و ملاطفت به هم بندان خویش ، به ارشاد آنان پرداخت. «یصحبى السجن ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد»
۲- دو زندانى هم بند یوسف(ع) ، از مشرکان بودند. «یصحبى السجن ءأرباب متفرقون خیر»
۳- یوسف(ع) ، هم بندان خویش را به توحید و دورى از شرک فراخواند. «یصحبى السجن ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد»
۴- یوسف(ع) ، با طرح سؤال و برانگیختن وجدان هم بندان خویش ، حقانیّت توحید و یکتاپرستى را براى آنان مطرح ساخت. «ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد القهار»
۵- مبلغان دینى ، باید از سر مهربانى و با ملاطفت ، مردمان را به دین فراخوانند. «یصحبى السجن ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد»
۶- مصریان باستان ، معتقد به خدایانى متعدد که هر کدام تدبیر کننده بخشى از امور جهان بودند. «ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد القهار»
۷- یوسف(ع) از هم بندان خویش خواست تا با مقایسه و سنجش عقیده توحیدى با عقیده به خدایان متعدد ، عقیده درست را برگزینند. «ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد القهار»
۸- خداوند ، واحد (یکتا و یگانه) و قهّار (غالب و شکست ناپذیر) است. «أم الله الوحد القهار»
۹- تصور خدایان متعدد در قبال خداوند ، مساوق و هم عنان با تصور مقهوریت آنان است. «ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد القهار»
از آن جا که یوسف(ع) خداوند را به «قهار» بودن توصیف کرد معلوم مى شود وى «مقهور بودن» معبودان دروغین را نیز قصد کرده است ولى آن را در عبارت ذکر نکرد تا به این نکته اشاره کند که تصور متفرق بودن آنان کافى است در اینکه آدمى بداند خدایان متعدد در برابر خداى یگانه همواره مقهورند و شایسته خدایى نیستند.
۱۰- اعتقاد به وجود خدایان مقهور و باور به شایستگى آنها براى پرستش ، اعتقادى سخیف و نادرست است. «ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد القهار»
۱۱- اعتقاد به وجود خداى یگانه و غالب و باور به شایستگى او براى پرستش ، اعتقاد و باورى خردمندانه است. «ءأرباب متفرقون خیر أم الله الوحد القهار»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۲–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۵–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۹–۴۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
توحید و شرکدرخواست تصحیح عقیدهدعوت از همبندان یوسفدلایل مقهوریت بتهاروش تبلیغ یوسفشرک همبندان یوسفشرک و توحیدمهربانی یوسفدعوتهای یوسفشرک مصریان باستانتنبه فطرتتبلیغ یوسفهدایت همبندان یوسفشرک ربوبییوسف و همبنداندعوت به اجتناب از شرکعقیده مصریان باستانمهربانی در تبلیغقهارواحدعقیده به توحیدعقیده به شرکخواسته های یوسفروانشناسی تربیتیتبلیغ توحیدپوچی شرکفواید پرسشتبلیغ دیندعوت به توحیدمسؤولیت مبلغانعقیده باطلتوحید افعالیتوحید عبادیقصه یوسفروش تبلیغقدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۲)
- پرستش خدای یگانه، زمینهساز ازادی انسان از بندگی افریدگان+۴ آیه
- احتجاج یوسف(علیه السلام) برضدّ بتپرستی، به گواهی عقل و فطرت به برتری خدای یگانه بر خدایان متعدّد+۱ آیه
- تقلیدی و نامبرهن بودن بتپرستی، حجّت یوسف(علیه السلام) برضدّ شرک+۱ آیه
- دعوت از عقل و وجدان برای داوری، با طرح پرسش، از شیوههای احتجاج+۳ آیه
- ادب یوسف(علیه السلام) در برخورد با دوستان زندانی خود+۲ آیه
- قهّار
- . واحد
- اعتقاد مشرکان عصر یوسف(علیه السلام) به ربوبیّت بتها+۱ آیه
- تبلیغ یوسف(علیه السلام) به توحید و یکتاپرستی در زندان، برای همبندان مشرک خویش+۱ آیه
- مهربانی و ملاطفت یوسف(علیه السلام) با همبندان خود، در فراخوانی انان به توحید و پرهیز از شرک
- مطرح کردن پرسش و برانگیختن وجدان مخاطب، شیوه یوسف(علیه السلام)در دعوت همبندان خود به حقّانیّت توحید
- استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی
- مطرح کردن سؤال، به انگیزه بیدار کردن فطرت خفته مخاطب، شیوهای مؤثّر در تبلیغ و دعوت مردم+۱ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۵ آیه
- مقایسه کردن، از روشهای تربیتی قران+۲ آیه
- توحید و پرهیز از شرک، مایه خیر و سعادت+۲ آیه
- حاکمیّت بلامنازع خدای یگانه، بر تمام موجودات+۳ آیه
- عدم تنافی اعتقاد توحیدی، با بهره جستن از اسباب+۱ آیه
- توحید، امری ارزشمند و خیرافرین+۲ آیه
- تبلیغ توحید برای هم بندان مشرک خود و اثبات حقّانیّت ان، با طرح سؤال و استدلال از سوی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- جهل انسانها، مانع گرایش به توحید+۴ آیه
- یوسف(علیه السلام)، از خداپرستان موحّد+۳ آیه
- دعوت جوانان همبند به توحید، با برانگیختن عقل و اندیشه انان، از سوی یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- حکم عقل، به برتری داشتن یک صاحب اختیار، به جای چند ارباب+۱ آیه
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۲ آیه
- حرمت هرگونه شرک ربوبی+۴ آیه
- پوچ بودن معبودان باطل، دلیل خیر بودن خداوند نسبت به انها+۱ آیه
- قهاریّت خدا و مقهوریت معبودان باطل، دلیل خیر بودن خداوند، نسبت به معبودان مشرکان
- وحدت ربوبی خدا و تفرّق معبودان باطل، دلیل خیر بودن خداوند
- مردم مصر در دوران یوسف(علیه السلام)، منکر ربوبیّت یگانه خدا+۱ آیه
- قهاریّت و قدرت کامل، از صفات خداوند+۷ آیه
- مقهور بودن خدایان متعدّد، در برابر قهاریّت و سلطه خدا
- انسان، موجودی خیرطلب
- اعتقاد به توحید و یکتاپرستی، خیر برای انسان
- یگانگی خداوند، ملاک خیر بودن او
- قهاریت خداوند، ملاک خیر بودن او
- تبلیغ توحید و دوری از شرک در زندان، از سوی یوسف(علیه السلام)
- ملاطفت یوسف(علیه السلام) در زندان با هم بندان خویش
- سؤال تقریری یوسف(علیه السلام) از همبندان خویش، درباره برتری خدای یگانه بر خدایان متفرّق و گوناگون
- مشرکان، مردمی شرّافرین و از بدترین جنبندگان+۱ آیه
- اجتناب از شرک، مایه خیر برای انسان+۱ آیه
- اجتناب از شرک، زمینه رستگاری
- توجّه به خیر بودن خدای یکتا، موجب رویگردانی از شرک+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان به وجود شریک، برای ربوبیّت خدا+۱ آیه
- وحدانیّت ذات خدا و راه نداشتن ترکیب در ان، دلیل بطلان شرک
- تفرّق معبودان باطل، دلیل بطلان شرک و اثبات یگانگی خدا
- تعقّل و بازگشت به خود، راهی برای پی بردن به بطلان شرک+۱ آیه
- قهّاریّت خدا، دلیل یکتایی وی و بطلان هر نوع شرک
- مبارزه و تبلیغ یوسف(علیه السلام) بر ضدّ شرک و پرستش غیر خدا+۲ آیه
- پسندیده بودن برخورد مؤدّبانه با مشرکان+۲ آیه
- اندیشه شرک در برابر پرستش خدای یکتا، مورد انتقاد و سرزنش یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- انتقاد یوسف(علیه السلام) از بت پرستی و شرک هم بند زندانی خود+۱ آیه
- پرستش خدایان متعدّد، به وسیله مصریان باستان+۱ آیه
- توجّه به یکتایی خداوند، مانع گرایش ادمی بر شرک
- به صلیب کشیدن مجرمان، شکنجه ای مرسوم، در مصر باستان+۱ آیه
- عبادت غیر خدا، موجب استحقاق توبیخ و سرزنش+۲ آیه
- داشتن یک صاحب اختیار به جای چند ارباب، از امور پسندیده عرفی+۱ آیه
- فراموش شدن سفارش یوسف(علیه السلام) به همبندش، پس از ازادی از زندان+۱ آیه
- شیطان، عامل فراموشی همبند یوسف+۱ آیه
- فراموشی همبند یوسف، موجب طولانی شدن زندان یوسف(علیه السلام)+۱ آیه
- بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۵ آیه
- بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۵ آیه
- احتجاج یوسف(علیه السلام) بر ضدّ بت پرستی، به گواهی فطرت و عقل به برتری خدای یگانه بر خدایان متعدّد+۱ آیه
- احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۲ آیه
- دعوت مردم به خداشناسی با طرح سؤال عامل بیداری فطرت انان+۱ آیه
- علم و اگاهی، شرط راهیابی به دین، از راه فطرت+۲ آیه
- عقیده به وجود خدای یگانه و قاهر، نشانه خردمندی
- قهّار / اسماوصفات+۷ آیه
- اعراض کافران، از ذکر و یاد خدا+۱ آیه
- زندانی شدن یوسف علیه السلام در زندان مصر+۵ آیه
- همراه نمودن موعظه با مهربانی، دارای نقشی بزرگ در تاثیر ان
- مهربانی، شیوهای قابل توجه، هنگام موعظه کردن دیگران
- ارشاد همبندان یوسف علیه السلام از جانب ان حضرت، همراه با مهربانی و ملاطفت
- تقلیدی و بیبرهان بودن شرک، حجّت یوسف علیه السلام بر ضدّ مشرکان+۱ آیه
- احتجاج یوسف علیه السلام بر ضدّ بتپرستی، با برانگیختن عقل و فطرت مخاطبان خود، درباره برتری خدای یگانه بر خدایان متعدّد+۱ آیه
- تبلیغ یوسف علیه السلام با بیان حقایق و پیامهای الهی+۴ آیه
- مطرح کردن پرسش و برانگیختن وجدان مخاطب، شیوه یوسف علیه السلام در دعوت همبندان خود به حقانیت توحید+۱ آیه
- مهربانی و ملاطفت یوسف علیه السلام با همبندان خود، در فراخوانی انان به توحید و پرهیز از شرک+۲ آیه
- استوار نبودن شرک بر برهان، از پیامهای تبلیغی یوسف علیه السلام برای دوستان زندانی خود+۱ آیه
- انحصار حاکمیت به خدا، از سخنان یوسف علیه السلام به هنگام تبلیغ و دعوت همبندان خود+۲ آیه
- جهل اکثر مردم به توحید و پرستش خدا، از سخنان تبلیغی یوسف علیه السلام برای همبندان خود+۱ آیه
- استواری دین جاوید بر پایه توحید، از سخنان تبلیغی یوسف علیه السلام برای جوانان همبند خود+۲ آیه
- یوسف علیه السلام، دعوت کننده همبندان مشرک خویش به توحید و پرستش خدای یگانه+۲ آیه
- جهل بیشتر انسانها، موجب شرک و بت پرستی از تعالیم یوسف علیه السلام: یصحِبَیِ السّجنِ ءَاربابٌ مُتَفَرّقونَ خَیرٌ امِ اللَّهُ الوحِدُ القَهّار ء ما تَعبُدونَ مِن دونِهِ الّا اسماءً سَمَّیتُموها انتُم وءاباؤُکُم ما انزَلَ اللَّهُ بِها مِن سُلطنٍ انِ الحُکمُ الّا لِلَّهِ امَرَ الّا تَعبُدوا الّا ایّاهُ ذلِکَ الدّینُ القَیّمُ ولکِنَّ اکثَرَ النّاسِ لا یَعلَمون+۱ آیه
- پرستش خدای یگانه، از اموزههای یوسف علیه السلام+۱ آیه
- رواج شرک و بتپرستی، در زمان یوسف علیه السلام+۱ آیه
- توحید و نفی شرک، از تعالیم دین یوسف علیه السلام+۲ آیه
- پرسش یوسف علیه السلام از همبندان خود، برای برانگیختن عقل انان، درباره برتری خدای یکتا بر معبودان باطل
- ادب یوسف علیه السلام، در برخورد با دوستان زندانی خود+۲ آیه
- یوسف علیه السلام، از خداپرستان و معتقدان به توحید+۲ آیه
- تبلیغات توحیدی یوسف علیه السلام در زندان مصر+۶ آیه
- یوسف علیه السلام، تعبیرکننده خواب همبندان زندانی، پس از بیان اعتقاد توحیدی خود و دعوت انان به خدای یگانه+۵ آیه