تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) يا صاحِبَي‌ِ السِّجن‌ِ أَ أَرباب‌ٌ مُتَفَرِّقُون‌َ خَيرٌ أَم‌ِ اللّه‌ُ الواحِدُ القَهّارُ (39) اي‌ دو نفر ‌که‌ ‌با‌ ‌من‌ ‌در‌ سجن‌ مصاحبت‌ کرديد آيا ‌اينکه‌ آلهه‌ ‌که‌ ‌شما‌ ميپرستيد و ‌آنها‌ ‌را‌ رب‌ّ و پروردگار ‌خود‌ ميدانيد ‌که‌ بتهاي‌ متفرّقه‌ هستند بهتر ‌است‌ پرستش‌ ‌آنها‌ ‌ يا ‌ خداوند متعال‌ يکتا ‌که‌ قدرتش‌ و قهرش‌ ‌بر‌ تمام‌ امور تعلق‌ گرفته‌ يا صاحِبَي‌ِ السِّجن‌ِ فتياني‌ ‌که‌ ‌با‌ ‌او‌ ‌در‌ سجن‌ رفتند و ‌هر‌ کدام‌ خواب‌ ديدند و ‌از‌ ‌او‌ تأويل‌ و تعبير خواستند أَ أَرباب‌ٌ مُتَفَرِّقُون‌َ استفهام‌ تقريري‌ ‌است‌ و اقامه‌ حجت‌ و دليل‌ ‌است‌ و ارباب‌ جمع‌ رب‌ّ بمعني‌ مربّي‌ ‌که‌ بفارسي‌ پروردگار ميناميم‌ ‌يعني‌ پرورش‌ دهنده‌ و مراد ‌از‌ اصنام‌ ‌آنها‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌ يا ‌ ‌از‌ چوب‌ تراشيده‌ ‌ يا ‌ ‌از‌ سنگ‌ و مصنوع‌ ‌خود‌ ‌آنها‌ ‌است‌ چگونه‌ تربيت‌ ميکنند و پرورش‌ ميدهند و قدرت‌ ‌بر‌ دفع‌ ضرر ‌از‌ ‌خود‌ ندارند ‌اگر‌ ‌آنها‌ ‌را‌ بسوزانند ‌ يا ‌ رضاض‌ کنند چنانچه‌ ابراهيم‌ کرد و اينها متفرق‌ هستند هيچ‌ کدام‌ خبر ‌از‌ ديگري‌ ندارند و ‌لو‌ پهلوي‌ يکديگر نصب‌ ‌شده‌ باشند و ‌هر‌ کدام‌ ‌غير‌ ديگري‌ ‌است‌ و ‌از‌ ‌هم‌ جدا هستند ‌ يا ‌ متماثلين‌ ‌اينکه‌ بت‌ چوبي‌ ‌با‌ ‌آن‌ بت‌ چوبي‌ ‌ يا ‌ متضادين‌ بت‌ چوبي‌ ‌با‌ بت‌ سنگي‌ ‌ يا ‌ متخالفين‌ ‌در‌ شکل‌ و صورت‌ کوچک‌ و بزرگ‌ و مقدار کمّا و کيفا (خبر) بل‌ ‌لا‌ خير ‌فيها‌ اصلا لا يَملِکُون‌َ لِأَنفُسِهِم‌ ضَرًّا وَ لا نَفعاً وَ لا يَملِکُون‌َ مَوتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً. ام‌ اللّه‌ (الذات‌ المستجمع‌ لجميع‌ الکمالات‌ المنزّه‌ ‌عن‌ جميع‌ النواقص‌ و العيوب‌) الواحد بالوحدة الذاتية و الصفاتية و الفعليه‌ و العبادتية و النظرية) ‌که‌ مکرر گفته‌ايم‌ ‌که‌ مراتب‌ توحيد پنج‌ مرتبه‌ ‌است‌: توحيد ذاتي‌، صفاتي‌ افعالي‌، عبادتي‌، نظري‌. القهار ‌يعني‌ قاهر ‌بر‌ جميع‌ ممکنات‌ و مخلوقات‌ و غالب‌ ‌بر‌ همه‌ ‌آنها‌ و تمام‌ مقهور و مغلوب‌ تحت‌ قدرت‌ ‌او‌ هستند البته‌ ‌هر‌ عاقلي‌ بالبداهه‌ ‌که‌ احتياج‌ ‌به‌ اقامه‌ دليل‌ ‌هم‌ نيست‌ حکم‌ ميکند ‌که‌ عبادت‌ و پرستش‌ مخصوص‌ بذات‌ مقدّس‌ ‌او‌ ‌است‌ جلد 11 - صفحه 198 (ا لغيرک‌ ‌من‌ الظهور ‌ما ليس‌ لک‌ عميت‌ عين‌ ‌لا‌ تراک‌) ‌در‌ دعاء عرفه‌ سيّد الشهداء بعلاوه‌ ادله‌ ‌بر‌ وجود حق‌ و وحدانيت‌ ‌او‌ بجميع‌ اقسام‌ خمسه‌ توحيد ذات‌ و صفات‌ و افعال‌ و عبادت‌ و نظر ‌او‌ بسيار ‌است‌ و آثار قدرت‌ و علم‌ و حکمت‌ ‌او‌ ‌در‌ جميع‌ موجودات‌ ‌است‌ برگ‌ درختان‌ سبز ‌در‌ نظر هوشيار || ‌هر‌ ورقش‌ دفتري‌ ‌است‌ معرفت‌ کردگار

آیات این صفحه