تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) قال‌َ ما خَطبُکُن‌َّ إِذ راوَدتُن‌َّ يُوسُف‌َ عَن‌ نَفسِه‌ِ قُلن‌َ حاش‌َ لِلّه‌ِ ما عَلِمنا عَلَيه‌ِ مِن‌ سُوءٍ قالَت‌ِ امرَأَةُ العَزِيزِ الآن‌َ حَصحَص‌َ الحَق‌ُّ أَنَا راوَدتُه‌ُ عَن‌ نَفسِه‌ِ وَ إِنَّه‌ُ لَمِن‌َ الصّادِقِين‌َ (51) ملک‌ فرستاد نسوه‌ ‌که‌ قطعن‌ ايديهن‌ ‌را‌ حاضر کرد و ‌از‌ ‌آنها‌ پرسيد کار ‌شما‌ و شأن‌ ‌شما‌ چه‌ نحو بوده‌ زماني‌ ‌که‌ يوسف‌ ‌را‌ خواستيد ‌براي‌ ملاقات‌ ‌او‌ ‌که‌ اشاره‌ بمجلس‌ زليخا بوده‌ آيا يوسف‌ تمايل‌ داشته‌ ‌ يا ‌ ‌شما‌ ‌او‌ ‌را‌ ميخواستيد گفتند حاش‌ للّه‌ ‌ما هيچگونه‌ سويي‌ ‌از‌ يوسف‌ مشاهده‌ نکرديم‌ ‌گفت‌ زليخا زن‌ عزيز ‌که‌ الان‌ حق‌ واضح‌ و روشن‌ شد و ‌از‌ باطل‌ جدا شد ‌من‌ ‌او‌ ‌را‌ طالب‌ بودم‌ و دعوت‌ ميکردم‌ و ‌او‌ ‌از‌ راست‌ گويان‌ ‌بود‌. جلد 11 - صفحه 211 ‌قال‌ ملک‌ ‌پس‌ ‌از‌ اينکه‌ تمام‌ نسوه‌ ‌که‌ مورد دعوت‌ زليخا بودند حاضر کرد ‌با‌ حضور ‌خود‌ زليخا و عزيز و درباريان‌ دولتي‌ و رؤساء و امراء ‌که‌ زنها شهادت‌ دهند بآنچه‌ مشاهده‌ کرده‌اند. ما خَطبُکُن‌َّ خطب‌ بمعني‌ شأن‌ و امري‌ ‌است‌ ‌که‌ دعوت‌ شده‌ايد ‌براي‌ ‌آن‌ چون‌ ‌آنها‌ ملامت‌ کردند زليخا ‌را‌ ‌آنها‌ ‌را‌ دعوت‌ کرد ‌براي‌ رفع‌ ملامت‌ ‌او‌، و وجه‌ اينکه‌ يوسف‌ ‌را‌ دعوت‌ بخود ميکرد و مخاطبه‌ يک‌ ديگر ‌را‌ ‌براي‌ امري‌ دعوت‌ ميکنند و خطيب‌ کسي‌ ‌را‌ گويند ‌که‌ دعوت‌ کند مردم‌ ‌را‌ بامري‌ ديني‌ ‌ يا ‌ دنيوي‌ و فصل‌ الخطاب‌ علم‌ بدعوت‌ بحق‌ ‌است‌ و تميز ‌بين‌ حق‌ و باطل‌ و ‌از‌ حضرت‌ رضا ‌عليه‌ السّلام‌ مروي‌ ‌است‌ فرمود (اوتينا فصل‌ الخطاب‌ فهل‌ فصل‌ الخطاب‌ الّا معرفة الکتاب‌) چون‌ ائمه‌ ‌عليهم‌ السّلام‌ مأمور بدعوت‌ جن‌ و انس‌ بودند عارف‌ بودند بزبان‌ جن‌ و انس‌ بلکه‌ بزبان‌ حيوانات‌ چون‌ ‌آنها‌ ‌هم‌ بسا حاجتي‌ داشتند ‌ يا ‌ مأموريتي‌ پيدا ميکردند مثل‌ هدهد سليمان‌ و ‌در‌ حق‌ داود ميفرمايد وَ آتَيناه‌ُ الحِکمَةَ وَ فَصل‌َ الخِطاب‌ِ ص‌ ‌آيه‌ 19، ‌که‌ تفسير کردند بتميز ‌در‌ گفتار ‌يعني‌ بيان‌ روش‌ بي‌اشتباه‌. إِذ راوَدتُن‌َّ يُوسُف‌َ عَن‌ نَفسِه‌ِ چون‌ ‌از‌ علامات‌ و نشانه‌ها ‌في‌ الجمله‌ ‌براي‌ ملک‌ مکشوف‌ ‌شده‌ ‌بود‌ ‌که‌ زنها تعقيب‌ بيوسف‌ داشتند و ‌براي‌ ميل‌ عزيز و زليخا يوسف‌ ‌را‌ ‌در‌ حبس‌ بردند و ‌در‌ اينجا ميخواست‌ ‌بر‌ تمام‌ قضيه‌ روشن‌ شود ‌گفت‌ اذ راودتن‌ يوسف‌ ‌عن‌ نفسه‌ زنها ‌در‌ جواب‌ ملک‌ قُلن‌َ حاش‌َ لِلّه‌ِ ‌يعني‌ ابدا و هرگز ‌خدا‌ شاهد ‌است‌ و پناه‌ ميبريم‌ بخدا ‌که‌ ما عَلِمنا عَلَيه‌ِ مِن‌ سُوءٍ نفي‌ کليه‌ سوء دليل‌ ‌است‌ ‌بر‌ اينکه‌ ‌در‌ مجلسي‌ ‌که‌ ‌ما بوديم‌ و ‌او‌ ‌را‌ دعوت‌ کردند ‌حتي‌ نگاه‌ باحدي‌ ‌از‌ ‌ما نکرد و ‌با‌ کمال‌ حيا و عفّت‌ وارد مجلس‌ شد. قالَت‌ِ امرَأَةُ العَزِيزِ زليخا الآن‌َ حَصحَص‌َ الحَق‌ُّ نصيب‌ حق‌ ‌از‌ نصيب‌ جلد 11 - صفحه 212 باطل‌ امتياز پيدا کرد و حصّه‌ حق‌ ‌از‌ حصّه‌ باطل‌ جدا شد حق‌ واضح‌ و روشن‌ شد أَنَا راوَدتُه‌ُ عَن‌ نَفسِه‌ِ ‌من‌ ‌او‌ ‌را‌ دعوت‌ ميکردم‌ و ميخواستم‌ وادار کنم‌ ‌او‌ ‌را‌ بنزديکي‌ بخود وَ إِنَّه‌ُ لَمِن‌َ الصّادِقِين‌َ ‌پس‌ ‌از‌ شهادت‌ نسوه‌ و اقرار زليخا ‌بر‌ تمام‌ حضار واضح‌ و روشن‌ شد ‌که‌ دامن‌ يوسف‌ پاک‌ بوده‌ و بي‌گناه‌ و تقصير ‌او‌ ‌را‌ ‌در‌ ‌اينکه‌ مدت‌ مديد ‌در‌ زندان‌ محبوس‌ کرده‌اند و ‌از‌ ‌اينکه‌ کاملا پشيمان‌ شدند.

آیات این صفحه