تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ جاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ (58)
وَ جاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ: و آمدند برادران يوسف از کنعان به ملازمت يوسف.
فَدَخَلُوا عَلَيْهِ: پس وارد شدند بر او و به زبان عبرى تکلم و رسم خدمت بجاى آوردند. فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ: پس شناخت يوسف عليه السّلام ايشان را در نظر اول، و حال آنکه ايشان مر يوسف را ناشناسندگان بودند، زيرا بقول اصح چهل سال از واقعه آنها گذشته، او را در کودکى رها کرده و اکنون بر سرير شاهى نشسته لباس ملوکانه در بر، تاج مرصع بر سر، بدين کيفيت او را مشاهده نمودند لذا نشناختند.
بيان و برهان: از آيه شريفه استفاده شود نسبت به غيبت امام عصر (عجل اللّه فرجه) که آن حضرت مردم را مى‌بيند و آنها هم او را بينند، لکن او را نشناسند، چنانچه برادران يوسف وارد شدند بر او و حضرت يوسف عليه السّلام آنها را شناخت لکن ايشان او را نشناختند با آنکه با او مخالطه و مصاحبت و مبايعه نمودند ابدا معرفت نيافتند.
بنابراين مانعى ندارد خداى تعالى بجا آورد با حجت خود آنچه به يوسف و برادران او نمود به اينکه آن وجود مقدس سير نمايد در بازارها و حاضر شود در مجامع آنان و ارشاد فرمايد به مصالح دينى و دنيوى ايشان، و حال آنکه نشناسند
«1» تفسير منهج الصادقين ج 5 ص 57.
جلد 6 - صفحه 247
آن حضرت را خصوصا با يقين به اينکه آن حضرت حافظ شريعت باشد، وقوع انکشاف اين مطلب در بعض ازمان نسبت به بعض اشخاص امر محقق نمايد.
حکما گفته‌اند: چون معصيت کرده بودند لذا نشناختند، زيرا معاصى ديده عاصى را تيره مى‌گرداند.
نزد بعضى چون يوسف از عقب حجاب سخن مى‌گفت نشناختند. پرسيد:
چه اشخاص هستيد؟ گفتند: جماعت شبانان، ولايت ما قحطى آمده درخواست طعام مى‌نمائيم. فرمود: مبادا جاسوس باشيد، مى‌خواهيد از کيفيت مملکت مطلع، فتنه‌اى کنيد؟ گفتند: اى ملک معاذ اللّه ما پسران يک پدريم که يعقوب صفى اللّه باشد. فرمود: پدر شما چند فرزند دارد؟ گفتند: دوازده، يکى را در کوچکى گرگ خورد و برادر او هم نزد پدر و ما ده نفر آمده‌ايم. فرمود: اينجا کسى شما را شناسد؟ گفتند: خير. فرمود: تا آن برادر شما نيايد راستى شما معلوم نشود و يکى از شما اينجا بماند تا آن برادر را بياوريد. قرعه زدند به نام شمعون آمد. ايستاد، يوسف فرمود: بضاعت آنان را گرفته گندم دادند. «1»