اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ مَعاذَ اللّه‌ِ أَن نَأخُذَ إِلاّ مَن وَجَدنا مَتاعَنا عِندَه‌ُ إِنّا إِذاً لَظالِمُون‌َ (79)
حضرت يوسف فرمود پناه ميبرم بخدا از اينکه ظلم که يک بي‌گناهي را بگيرم بجرم ديگري فقط آنکه متاع را نزد او يافتيم او مأخوذ است اگر چنين کنم من در زمره ظالمين محسوب ميشوم.
قال‌َ مَعاذَ اللّه‌ِ بايد در هر امري که بر خلاف حکم عقل و شرع باشد پناه برد بخداوند که نگهبان بنده است و او را حفظ ميفرمايد چنانچه خداوند هم فرداي قيامت احدي را بجاي احدي نخواهد جزاء داد نه پدر را بجاي پسر و نه برادر را بجاي برادر وَ لا تَکسِب‌ُ کُل‌ُّ نَفس‌ٍ إِلّا عَلَيها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزرَ أُخري انعام آيه 164.
أَن نَأخُذَ إِلّا مَن وَجَدنا مَتاعَنا عِندَه‌ُ محال است ما بگيريم مگر آنکه متاع ما نزد او پيدا کرديم، نفرمود مگر سارق را يا مجرم را چون إبن يامين نه سارق بود و نه مجرم فقط متاع در رحل او پيدا شده انّا اذا يعني اگر ديگري را بجاي او بگيريم لظالمون هر آينه باو ظلم کرده‌ايم.
اشکال- در اخبار معتبره دارد فرداي قيامت بسياري از نواصب و عامه
جلد 11 - صفحه 250
عميا را بازاء گناه شيعيان ميگيرند و عذاب آنها را بر آنها بار ميکنند بنام فدي که آنها فداي اينها ميشوند و اينکه با صريح آيه و حکم عقل سازش ندارد جواب- در اخبار زيادي داريم در باب ظلم و غيبت و غصب مال و امثال اينها از ذوي الحقوق که فرداي قيامت پس از آنکه ظالم و مظلوم، غيبت کننده و غيبت شده، غاصب و مغصوب عنه را حاضر ميکنند اولا اگر ظالم عبادتي دارد باندازه ظلمش بمظلوم ميدهند تا حقش ادا شود و اگر عبادت نداشته باشد يا بمقدار کافي نباشد از گناهان مظلوم بر او بار ميکنند تا اداء حق او بشود و اگر مظلوم گناهي ندارد يا بمقدار اداء حقش نيست بمظلوم ميگويند که هر که از مؤمنين از ارحام و دوستان خود گناهي دارند بياور تا بر ظالم بار کنيم تا اداء حق تو بشود زيرا خداوند قسم ياد فرموده در حديث قدسي
و عزتي و جلالي لا يجوزني ظلم ظالم
و ما از اينکه حديث يک استفاده‌اي کرده‌ايم و آن اينست که ظالمين بآل عصمت و مخصوصا ظالمبن بفاطمه (ع) را موقعي که بياورند اگر بگويند عبادات خود را بدهيد بآل عصمت آنها عبادت ندارند زيرا شرط صحت کل عبادات ايمان است که آنها فاقد هستند و اگر با آل عصمت بگويند معاصي خود را بر آنها بار کنيد اينها معصيت نداشتند زيرا معصوم بودند ناچار قسم سوم عملي ميشود که بآنها بگويند برويد گناهان شيعيان و دوستان و ذراري خود را بياوريد و بر آنها بار کنيد تا اداء حق شما بشود و اگر گناهان تمام شيعه و دوستان اينکه خاندان را بر آنها بار کنند باز هم اداء حق نميشود و اينکه معناي فدي است و هيچ منافي با آيه شريفه وَ لا تَکسِب‌ُ کُل‌ُّ نَفس‌ٍ إِلّا عَلَيها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزرَ أُخري ندارد و منافي با حکم عقل نيست و ابدا سر سوزني ظلم نشده بلکه بمقتضاي عدل و داد عمل شده و حل‌ّ اشکال شد بحمد اللّه.
251