اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ تَوَلّي عَنهُم وَ قال‌َ يا أَسَفي عَلي يُوسُف‌َ وَ ابيَضَّت عَيناه‌ُ مِن‌َ الحُزن‌ِ فَهُوَ کَظِيم‌ٌ (84)
و اعراض کرد از ابناء خود و گفت چه اندازه حزن من طولاني شد بر يوسف و سفيد شد هر دو چشم يعقوب از شدت حزن و اندوه پس او کظم غيظ ميکرد و بخود مي‌پيچيد و نزد کسي ابراز نميکرد و در مقام تلافي نبود وَ تَوَلّي عَنهُم آنها را بخود واگذار کرد و گوشه خلوتي بر خود اختيار کرد و ترک مراوده با خلق کرد و مشغول بگريه و ناله شد باندازه‌اي که يکي از گريه کنندگان عالم شمرده شد.
تنبيه- اگر ميدانست که يوسف تلف شده پس از مدتي اندوه او زائل
جلد 11 - صفحه 257
ميشد لکن چون ميدانست يوسف زنده است اما نميدانست در چه حالي هست آيا در چنگال چه ظالمي گرفتار است و انتظار داشت که باو برميگردد بتوسط وحي الهي و چشم براه بود و مبتلي بفراق از اينکه جهت وَ قال‌َ يا أَسَفي عَلي يُوسُف‌َ تأسّف از اينکه يوسف از نزد او رفته و هيچگونه خبري از او پيدا نکرده و مدت فراق سر نيامده.
وَ ابيَضَّت عَيناه‌ُ مِن‌َ الحُزن‌ِ آن قدر گريه کرد تا چشمش نابينا شد و سفيد شد مخصوصا کسي که حزن و اندوه خود را در دل بگذارد و با کسي درد دل نگويد لذا ائمه عليهم السّلام چون حزن آنها شدّت ميکرد ميآمدند سر روضه پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم با آن حضرت درد دل ميکردند چنانچه صديقه طاهره سلام اللّه عليها چنين ميکرد و امير المؤمنين عليه السّلام پس از دفن فاطمه متوجه شد بمرقد حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و درد دل نمود و عليا عليه زينب سلام اللّه عليها صبح يازدهم با جدّش پيغمبر درد دل کرد و در بازار کوفه با سر مطهر برادرش و بسا ميامدند قبرستان با مرده‌ها و دارد امير المؤمنين عليه السّلام سر در چاه ميکرد و درد دل مينمود اگر حضرت يعقوب [ع] هم چنين کرده بود چشمش نابينا نميشد.
فَهُوَ کَظِيم‌ٌ کظم غيظ ميکرد و در دل ميگذاشت و باصطلاح خون ميخورد که بسا موجب دق ميشود و انسان هلاک ميگردد چنانچه همين معني را بيعقوب گفتند.