تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ فَأَمِنُوا أَنْ تَأْتِيَهُمْ غاشِيَةٌ مِنْ عَذابِ اللَّهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ (107)
بعد از آن تهديد و توعيد فرمايد:
«1» تفسير مجمع البيان ج 3 ص 267.
«2» مصدر اخير.
«3» تفسير برهان ج 2 ص 274.
جلد 6 - صفحه 310
أَ فَأَمِنُوا أَنْ تَأْتِيَهُمْ غاشِيَةٌ مِنْ عَذابِ اللَّهِ: آيا پس اين جماعت کفار ايمن شدهاند اينکه بيايد ايشان را پوششى از عذاب الهى، يعنى عذاب عامى که فراگيرد و احاطه کند ايشان را تماما. أَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً: يا بيايد ايشان را قيامت ناگهانى و غفلتا. وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ: در حالى که ايشان آگاهى ندارند و ندانند.
ابن عباس گويد: «1» قيامت بر پا شود در حالى که مردم در بازارها مشغول به کسب باشند.
انوار نعمانيه: نفخه اماته ناگهانى واقع شود در حالى که مردم در بازارها مشغول طلب معاش باشند، به شنيدن صوت صور از شدت وحشت قلبها و جگرها پاره پاره و يکمرتبه همه بميرند. به امر الهى باد عاصفه وزيده کوهها را کنده و به دريا اندازد، آبها فرو رفته، پستى و بلندى هموار و زمين مسطح به طورى که اگر تخم مرغى در مشرق گذارند مغرب ديده شود. وقتى اراده الهيه تعلق يابد به بعث خلايق به مضمون فرمايش حضرت صادق عليه السّلام چهل روز باران آيد، اوصال جمع و گوشت روئيده، و باد را فرمايد تا گوشتهاى خاک شده متفرقه در صحرا و دريا و شکم سباع را مجتمع نمايد در محل قبر، و اسرافيل صور احياء را دميده ترکّب يابد، گوشتها و اعضاء و ارواح اعاده يابد به ابدان، و قبور شکافته مردم بيرون آيند ترسان از آن صيحه و خاک از سرشان ريزان، با هر نفرى دو ملک موکل گويند: اجابت کن امر سبحانى را. خلايق حيران و هراسان به حدى که در آن ساعت سفيد شود مو و بدن بعد از سياهى، و زلزله بسيار واقع و تمام جسدها خارج و از شدت وحشت اطفال پير و زنان آبستن، بچه اندازند، و مردم را مست بينى و حال آنکه مست نيستند و لکن عذاب الهى شديد باشد.
«1» تفسير مجمع البيان ج 3 ص 268.
جلد 6 - صفحه 311