اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما أَرسَلنا مِن قَبلِک‌َ إِلاّ رِجالاً نُوحِي إِلَيهِم مِن أَهل‌ِ القُري أَ فَلَم يَسِيرُوا فِي الأَرض‌ِ فَيَنظُرُوا کَيف‌َ کان‌َ عاقِبَةُ الَّذِين‌َ مِن قَبلِهِم وَ لَدارُ الآخِرَةِ خَيرٌ لِلَّذِين‌َ اتَّقَوا أَ فَلا تَعقِلُون‌َ (109)
و نفرستاديم از پيش از تو مگر مرداني که وحي فرستاديم بسوي آنها از اهل شهرستانها و آباديها پس سير نميکنند در روي زمين پس نظر کنند چگونه بوده عاقبت کساني که از پيش از آنها بودند و هر آينه دار آخرت بهتر است از براي کساني که متقي باشند آيا پس تعقل نميکنيد.
وَ ما أَرسَلنا مِن قَبلِک‌َ إِلّا رِجالًا اشاره بانبياء سلف است از آدم و شيث و نوح و ابراهيم و هود و صالح و لوط و شعيب و ذا الکفل و موسي و هارون و داود و سليمان و ايوب و يوسف و عيسي و اسحق و يعقوب و غير اينها از پيغمبران نُوحِي إِلَيهِم که بر آنها وحي فرستاديم براي هدايت و ارشاد بندگان مِن أَهل‌ِ القُري که هر کدام در يک قسمت زمين بر قوم خود از شهرستانها و آباديها که آنها را سوق دهند بسعادت دارين و نجات از مهالک نشئتين و تکميل عقائد حقه و اخلاق فاضله و اعمال صالحه و رفع مفاسد و مضار و جلوگيري از عقائد باطله و صفات خبيثه و افعال قبيحه و اعمال سيئه.
أَ فَلَم يَسِيرُوا اينکه قوم شما از مشرکين و کفار و مؤمنين بسير تاريخ و پرسش از حالات سابقين که ما در هر قومي مؤمنين بانبياء را نجات داديم و کساني که ايمان نياوردند و مخالفت انبياء را کردند بعذابهاي گوناگون هلاک کرديم في الارض در هر نقطه از زمين.
فَيَنظُرُوا بنظر علمي و فکري و تذکري کَيف‌َ کان‌َ عاقِبَةُ الَّذِين‌َ مِن قَبلِهِم از طوفان قوم نوح و ريح قوم هود و صيحه قوم صالح و خسف قوم لوط
جلد 11 - صفحه 294
و صاعقه قوم شعيب و غرق قوم موسي و ارسال ابابيل بر اصحاب فيل و غير اينها بخود بيايند و بترسند که سنّة الهي با کفار و مشرکين چه بوده و با مؤمنين چه بوده وَ لَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللّه‌ِ تَبدِيلًا احزاب آيه 62 فَلَن تَجِدَ لِسُنَّت‌ِ اللّه‌ِ تَبدِيلًا وَ لَن تَجِدَ لِسُنَّت‌ِ اللّه‌ِ تَحوِيلًا فاطر آيه 41 و 42.
وَ لَدارُ الآخِرَةِ خَيرٌ بهشت و نعمتهاي او و سعادت و رستگاري و حيات ابدي بهتر است از زخارف دنيوي و حيات موقّتي که کفار و مشرکين علاقه‌مند بآنها هستند.
لِلَّذِين‌َ اتَّقَوا که مراتب تقوي را تحصيل کند از ترک عقائد فاسده و اخلاق رذيله و معاصي الهيه.
أَ فَلا تَعقِلُون‌َ خداوند بانسان عقل افاضه کرده که درک حسن و قبح و خير و شرّ و نفع و ضرر و سعادت و شقاوت و حق و باطل را کند و متنبه شود.