اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لِلَّذِين‌َ استَجابُوا لِرَبِّهِم‌ُ الحُسني وَ الَّذِين‌َ لَم يَستَجِيبُوا لَه‌ُ لَو أَن‌َّ لَهُم ما فِي الأَرض‌ِ جَمِيعاً وَ مِثلَه‌ُ مَعَه‌ُ لافتَدَوا بِه‌ِ أُولئِک‌َ لَهُم سُوءُ الحِساب‌ِ وَ مَأواهُم جَهَنَّم‌ُ وَ بِئس‌َ المِهادُ «18»
از براي کساني که قبول اجابت کردند از براي پروردگار خود خوبي بسيار خوبيست و کساني که اجابت نکردند اگر بر فرض محال مالک جميع آنچه در زمين است باشند از جواهرات و معادن و عمارات و نباتات و اراضي و مثل آنها را هم داشته باشند و فداء دهند که از عذاب نجات پيدا کنند پذيرفته نميشود و سخت از آنها حساب کشيده ميشود و جايگاه آنها جهنم است و بد منزلگاهيست.
لِلَّذِين‌َ استَجابُوا لِرَبِّهِم‌ُ الحُسني اجابت دعوت الهي ايمان و تقوي و عمل صالح است، و حسني افعل التفضيل است که از همه خوبيها بالاتر است و يک قسمت آن را در چند آيه بعد بيان ميفرمايد و بالجمله خداوند دنيا و آخرت آنها را معمور ميفرمايد و بالاترين آنها رضاي حق است که ميفرمايد وَعَدَ اللّه‌ُ المُؤمِنِين‌َ وَ المُؤمِنات‌ِ جَنّات‌ٍ تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدِين‌َ فِيها وَ مَساکِن‌َ طَيِّبَةً فِي جَنّات‌ِ عَدن‌ٍ وَ رِضوان‌ٌ مِن‌َ اللّه‌ِ أَکبَرُ ذلِک‌َ هُوَ الفَوزُ العَظِيم‌ُ توبه آيه 73 و نيز ميفرمايد قُل أَ أُنَبِّئُکُم بِخَيرٍ مِن ذلِکُم لِلَّذِين‌َ اتَّقَوا عِندَ رَبِّهِم جَنّات‌ٌ تَجرِي مِن
جلد 11 - صفحه 326
تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدِين‌َ فِيها وَ أَزواج‌ٌ مُطَهَّرَةٌ وَ رِضوان‌ٌ مِن‌َ اللّه‌ِ وَ اللّه‌ُ بَصِيرٌ بِالعِبادِ آل عمران آيه 14.
وَ الَّذِين‌َ لَم يَستَجِيبُوا لَه‌ُ که ايمان نياوردند و بکفر و شرک و ضلالت باقي ماندند، تکذيب انبياء کردند، قرآن را مهجور کردند وَ قال‌َ الرَّسُول‌ُ يا رَب‌ِّ إِن‌َّ قَومِي اتَّخَذُوا هذَا القُرآن‌َ مَهجُوراً فرقان آيه 32، احکام الهي را زير پا گذاردند.
لَو أَن‌َّ لَهُم ما فِي الأَرض‌ِ جَمِيعاً تمام دنيا را بر فرض مالک شوند و يک دنياي ديگري را هم داشته باشند وَ مِثلَه‌ُ مَعَه‌ُ لَافتَدَوا بِه‌ِ که از عذاب الهي نجات پيدا کنند.
أُولئِک‌َ لَهُم سُوءُ الحِساب‌ِ مجرد ترک ايمان نيست از جميع جزئيات اعمال آنها مؤاخذه ميشود چنانچه ميفرمايد وَ نَضَع‌ُ المَوازِين‌َ القِسطَ لِيَوم‌ِ القِيامَةِ فَلا تُظلَم‌ُ نَفس‌ٌ شَيئاً وَ إِن کان‌َ مِثقال‌َ حَبَّةٍ مِن خَردَل‌ٍ أَتَينا بِها وَ کَفي بِنا حاسِبِين‌َ انبياء آيه 48.
وَ مَأواهُم جَهَنَّم‌ُ وَ بِئس‌َ المِهادُ پس از عقبات قيامت و سختيهاي آنها عاقبت جهنم است که در حديث فرمود
(ان للقيمة خمسين موقفا کل موقف مقام الف سنة) ثم تلا آية شريفة فِي يَوم‌ٍ کان‌َ مِقدارُه‌ُ خَمسِين‌َ أَلف‌َ سَنَةٍ
معارج آيه 4.