تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ الْمَلائِکَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ کُلِّ بابٍ «23» بعد وصف سر انجام نيکو را فرمايد: جَنَّاتُ عَدْنٍ‌: 1- بوستانهاى با اقامت که هميشه در آن باشند و زوال و فنا ندارد. 2- نزد ابن عباس درجه عليا و ساکنين آن شهداء و صديقون باشند «1» 3- مکانى در بهشت که در آن انبياء و ائمه و شهداء هستند. 4- قصرى است از طلا، داخل نشود آن را مگر نبى يا صديق يا شهيد يا حاکم عادل. پس بيان فرمايد آنچه را تکامل سرور ايشان است از اجتماع خويشانشان: يَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ‌: داخل شوند در آن بهشت ايشان و کسانى که شايسته باشند به ايمان و طاعت از پدرانشان و زنان ايشان و فرزندانشان، يعنى صلحاء اهلشان به آنها ملحق شوند اگرچه به فضل آنها نرسند، لکن به جهت تبعيت تعظيم شأن ايشان؛ و اين به جهت آنست که خداى تعالى قرار داده از ثواب مطيع، سرورش را به ديدن اهل خود در بهشت. تنبيه: آيه شريفه دلالت دارد بر آنکه درجه شفاعت مرتقى مى‌شود و موصوفين به صفات مذکوره قرين خويشان خود باشند در بهشت به جهت علاقه قرابت و صلت. و قيد صلاحيت دال است بر آنکه مجرد نسب، نفع نخواهد بخشيد بلکه آنچه در درگاه الهى مقبول و منظور باشد، اعمال صالحه و ملکات حميده باشد نه حسب و نسب‌ «فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ». ديگر از تکريمات ايشان آنکه: وَ الْمَلائِکَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ‌: و ملائکه در «1» تفسير مجمع البيان ج 3 ص 289. جلد 6 - صفحه 375 آيند برايشان براى تحيت و تهنيت. مِنْ کُلِّ بابٍ‌: از هر درى از درهاى هشتگانه بهشت يا قصور ايشان يا از هر بابى از ابواب مانند نماز و زکات و روزه و غيره. در عين المعانى آورده: «1» مقدار شبانه روزى از دنيا، سه نوبت ايشان آيند و تحيّت گويند.