اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ آتُوا اليَتامي أَموالَهُم وَ لا تَتَبَدَّلُوا الخَبِيث‌َ بِالطَّيِّب‌ِ وَ لا تَأکُلُوا أَموالَهُم إِلي أَموالِکُم إِنَّه‌ُ کان‌َ حُوباً کَبِيراً «2»
و بدهيد به يتيمها اموالشان را و تبديل نکنيد پليد را بپاکيزه و نخوريد اموال ايتام را با اموال خودتان اينکه بسيار زشت و شنيع است و گناه بزرگي است.
وَ آتُوا اليَتامي أَموالَهُم يعني بعد از بلوغ و رشد اموال آنها را بآنها رد کنيد و اطلاق يتيم بعد از بلوغ و رشد بنوع از عنايت و مجاز است چنانچه پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم را ميگفتند يتيم ابي طالب و منسوب بحضرت سجاد عليه السّلام است که بمحمد حنفيه عموي خود فرمود
(جئتک يتيما)
و الا حقيقة بعد از بلوغ از يتيم خارج ميشود چنانچه پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فرمود
(لا يتم بعد الاحتلام).
جلد 5 - صفحه 8
بلي در حال صغر دادن اموال بآنها باينست که مصرف آنها نمايند و اينکه خطاب باولياء ايتام است مثل جد نسبت به نواده و قيم صغار که از طرف پدر يا جد يا حاکم شرع معين شده بر ايتام.
وَ لا تَتَبَدَّلُوا الخَبِيث‌َ بِالطَّيِّب‌ِ خبيث اموال صغار است که تصرف در آنها بغير مصالح صغار حرام است، و طيب اموال خود اولياء است که هر نوع تصرفي در آنها جايز است، و از براي تبديل اقسامي است:
1- آنکه مخلوط کنند اموال ايتام را با اموال خود و بمصارف طرفين برسانند 2- آنکه اموال ايتام که جيد باشد بر خود بر دارند و اموال خود را که ردي باشد بايتام اختصاص دهند.
3- زياد روي کنند در تصرفات و از حد متوسط خارج شوند.
وَ لا تَأکُلُوا أَموالَهُم إِلي أَموالِکُم و اموال ايتام را اضافه باموال خود نکنيد و مجموع آنها را نخوريد يعني اموال آنها را اموال خود نپنداريد و جزو اموال خود ندانيد، و کلمه (الي) بمعني مع است يعني آنها را با اموال خود نخوريد إِنَّه‌ُ کان‌َ حُوباً کَبِيراً حوب بمعني اثم است يعني معصيت بزرگي است چنانچه در آيه ديگر ميفرمايد الَّذِين‌َ يَأکُلُون‌َ أَموال‌َ اليَتامي ظُلماً إِنَّما يَأکُلُون‌َ فِي بُطُونِهِم ناراً وَ سَيَصلَون‌َ سَعِيراً در چند آيه بعد.