اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَثَل‌ُ الجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ المُتَّقُون‌َ تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ أُکُلُها دائِم‌ٌ وَ ظِلُّها تِلک‌َ عُقبَي الَّذِين‌َ اتَّقَوا وَ عُقبَي الکافِرِين‌َ النّارُ (35)
مثل بهشتي که وعده داده شده باهل تقوي جاري ميشود از زير آنها نهرهايي و خوراک آن بهشت دوام دارد و سايه‌هاي بهشت اينست عاقبت کساني که داراي تقوي باشند و عاقبت کفار آتش است.
مثل الجنة گفتند مثل بمعني صفت و صورت است يعني صورت بهشت و صفت او اينست که لکن مثل بمعني تشبيه است چون اوصاف بهشت و جهنم را نميشود بيان کرد لذا بايد براي تقريب بذهن بآنچه در دنيا مشاهده شده مثل زد پس اگر کسي در دنيا باغستاني بسيار وسيع داشته باشد و تمام مشجر باشد که سايه انداخته باشد تمام صفحه آن را و نهرها در خلال آنها جاري باشد و در تمام فصول پر از فواکه و ميوه‌ها باشد و دائما سبز و خرّم باشد آن بهشتي است که الَّتِي وُعِدَ المُتَّقُون‌َ اينکه نحوه است و بدين صورت و خصوصيات است که
جلد 11 - صفحه 345
تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ يعني از پاي اشجار نهرها جاريست که انهار بهشت را بيان ميفرمايد مَثَل‌ُ الجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ المُتَّقُون‌َ فِيها أَنهارٌ مِن ماءٍ غَيرِ آسِن‌ٍ وَ أَنهارٌ مِن لَبَن‌ٍ لَم يَتَغَيَّر طَعمُه‌ُ وَ أَنهارٌ مِن خَمرٍ لَذَّةٍ لِلشّارِبِين‌َ وَ أَنهارٌ مِن عَسَل‌ٍ مُصَفًّي محمّد صلّي اللّه عليه و آله و سلّم آيه 5.
أُکُلُها دائِم‌ٌ که تمام ميوه‌ها و ساير مأکولات تمام شدني نيست هر چه بردارند باز جاي خود هست الي الابد و ظلها سايه‌هاي اشجار هم دوام دارد تغيير نميکند بلکه زير سايه عرش الهي هستند.
تِلک‌َ عُقبَي الَّذِين‌َ اتَّقَوا مراتب تقوي مکرر ذکر شده: تقواي از عقائد فاسده، از اخلاق رذيله، از معاصي کبار، از کليه معاصي، از مکروهات از خطورات شيطاني، از زخارف دنيوي، از ما زاد از مقدار ضرورت از توجه بغير خدا وَ عُقبَي الکافِرِين‌َ النّارُ آتش جهنم و ساير عذابها.