اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد آتَينا مُوسَي الکِتاب‌َ فَاختُلِف‌َ فِيه‌ِ وَ لَو لا کَلِمَةٌ سَبَقَت مِن رَبِّک‌َ لَقُضِي‌َ بَينَهُم وَ إِنَّهُم لَفِي شَک‌ٍّ مِنه‌ُ مُرِيب‌ٍ (110)
و هر آينه بتحقيق داديم موسي را کتاب تورات را پس امّت او اختلاف کردند در آن و اگر نبود تقدير پروردگار تو در موقعيت عذاب آنها که در علم او سبقت گرفته هر آينه عذاب بر آنها نازل ميشد و هلاک ميشدند و از بين ميرفتند و بدرستي که آنها هر آينه در شک از آن عذاب و در ريب هستند.
وَ لَقَد آتَينا مُوسَي الکِتاب‌َ همين نحوي که بر پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم قرآن نازل
جلد 11 - صفحه 131
شد بر موسي هم الواح تورات در ميقات پس از چهل شب عبادت که ميفرمايد وَ کَتَبنا لَه‌ُ فِي الأَلواح‌ِ مِن کُل‌ِّ شَي‌ءٍ مَوعِظَةً وَ تَفصِيلًا لِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ فَخُذها بِقُوَّةٍ وَ أمُر قَومَک‌َ يَأخُذُوا بِأَحسَنِها الاية اعراف آيه 142 شرحش گذشت نازل فرموديم.
فَاختُلِف‌َ فِيه‌ِ تسليت حضرت رسالت [ص] که اگر قوم تو ميگويند اينکه قرآن افتراء و دروغ است قوم موسي هم تورات را چنان از بين بردند در اطوار متواليه و فعلا يک مزخرفات و کفريات در دست آنها بنام تورات هست بسيار پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بايد شکرگزار باشد که قرآنش تا دامنه قيامت در حفظ پروردگار مصون و محفوظ است.
وَ لَو لا کَلِمَةٌ سَبَقَت مِن رَبِّک‌َ که بمقتضاي حکمت و مصلحت معين شده و سبقت گرفته که عذاب آنها و فناء آنها در چه موقع و چه وقت باشد لَقُضِي‌َ بَينَهُم عمليات آنها استحقاق آن را دارد که خداوند آني آنها را مهلت ندهد و تمام آنها را هلاک فرمايد.
وَ إِنَّهُم لَفِي شَک‌ٍّ مِنه‌ُ مُرِيب‌ٍ مرجع ضمير و انّهم ممکن است يهود باشد و مراد اينکه باشد که آنها يقين بنبوت موسي و کتاب او ندارند و شاک هستند آنهم بشک بيجا که ريب گويند، و ممکن است مطلق کفار و مشرکين باشد که در وعده ببهشت و سعادت و وعيد بعذاب و شقاوت شاک هستند آنهم شک بيجا که جاي شک نيست زيرا مسئله معاد و ثواب و عقاب از واضحات عقليه است که براهين عقليه بر آن قائم است که ما در مجلد سوم کلم الطيب بيان کرده‌ايم که اگر معاد نباشد اصلا دستگاه خلقت لعب و لغو و عبث ميشود دستگاه انبياء و کتب و احکام بکلي برچيده ميشود دستگاه اديان حقه و باطله حتي دستگاه شرک بيهوده ميگردد زيرا عبادت بت بطمع اينکه خدا هستند و ما را بسعادت ميرسانند و ترک عبادت آنها باعث شقاوت و عذاب ميشود و هر صاحب ديني اينکه دعوي را دارد.
132