تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما کانَ رَبُّکَ لِيُهْلِکَ الْقُرى بِظُلْمٍ وَ أَهْلُها مُصْلِحُونَ (117)
وَ ما کانَ رَبُّکَ لِيُهْلِکَ الْقُرى بِظُلْمٍ: و شايسته حکمت و مصلحت پروردگار تو نباشد که هلاک فرمايد اهل شهر را به کفر و شرک. وَ أَهْلُها مُصْلِحُونَ: و حال آنکه اهل آن شهرها به صلاح آورندگان حقوق باشند، يعنى رعايت حقوق يکديگر را نمايند. حاصل آيه شريفه آنکه حق سبحانه به مجرد کفر و شرک هلاک نفرمايد تا فساد و ظلم به آن منضم نشود، و لذا گفتهاند:
الملک يبقى مع الکفر و لا يبقى مع الظّلم. «1» و اين سبب فرط رحمت الهى و مسامحه سبحانى است در حقوق خود، و از اينجا است که فقهاء اماميه در موقع تزاحم حقوق؛ حقوق عباد را بر حقوق اللّه مقدم مىدارند. 2- آنست که حق تعالى به ظلم و ستم اهل شهرى را هلاک نکند که با اصلاح باشند و از کفر و فساد دورى جويند بلکه به جهت ظلم آنها عذاب را نازل فرمايد، چنانچه فرمود: «إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً وَ لکِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ» 3- حق تعالى مؤاخذه ظلم احدى از ايشان ننمايد با اصلاح اکثر ايشان، و قول اول از ابن عباس نقل شده. «2»
«1» تفسير منهج الصادقين ج 4 ص 463.
«2» تفسير مجمع البيان ج 5 ص 202.
جلد 6 - صفحه 157