تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً لِمَنْ خافَ عَذابَ الْآخِرَةِ ذلِکَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِکَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ (103) إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً: بدرستى که در اين نزول عذاب بر امم طاغيه يا از فصص اقوام هالکه، هرآينه عبرت و اعتبارى است. لِمَنْ خافَ عَذابَ الْآخِرَةِ: براى کسى که بترسد از عذاب قيامت، يعنى تأمل نمايد در آن تا عالم‌ جلد 6 - صفحه 138 شود به آنکه آنچه به امم سابقه رسيده نمونه عذابى است که مهيا شده در آخرت براى کفار و ياغيان، يا منزجر شود از موجبات آن به جهت علم او به آنکه صدور اين عذاب از ذات قاهر قادرى است که فاعل مختار باشد، چه هر که منکر آخرت باشد فناى عالم را محال؛ و قائل نيست به فاعل مختار و وقوع اين امور عظيمه را از حوادثات اوضاع فلکيه داند نه به سبب کفر و شرک و سرکشى هلاک شدگان. ذلِکَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ‌: روز قيامت روزى است که جمع شوند در آن روز تمام مردم از اولين و آخرين براى حساب و جزاى اعمال از ثواب و عقاب. وَ ذلِکَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ: و آن روزى است که حاضر گردانيده شده‌اند تمام خلايق از جن و انس و اهل آسمان و زمين. تنبيه: آيه شريفه دليل باشد بر اثبات معاد و حشر خلايق در محضر رب العباد، زيرا به برهان عقلى ثابت شده که ذات احديت الهى صادق القول، و اين قرآن هم تماما وحى منزل و کلام سبحانى است، بنابراين آيه کريمه دليل صدقى خواهد بود بر حقانيت معاد و حشر عباد. نکته: قوله: «يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ» تغيير جمله فعليه به اسميه به جهت دلالت است بر اثبات معنى جمع از براى آن روز و وقوع آن لا محاله و تنبيه بر آنکه مردمان از آن منفک نخواهند شد، پس اين ابلغ است از کريمه‌ «يَوْمَ يَجْمَعُکُمْ لِيَوْمِ الْجَمْعِ». و معنى جمع براى آن روز، جمع مردمان است براى آنچه در او است از محاسبه و مجازات.