تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ (106)
چنانچه فرمايد:
فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ: پس اما آنانکه بدبخت شدند به ارتکاب
جلد 6 - صفحه 141
معاصى و کفر، پس به استحقاقشان عذاب را و جزاى قبيحه اعمال ايشان داخل شوند در جهنم.
تبصره: توصيف ايشان به شقاوت قبل از دخول جهنم به جهت آن است که ايشان بر حالى هستند که مىکشاند آنها را به جهنم.
و اما حديث مروى از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله: الشّقىّ شقىّ فى بطن امّه: «1» 1- مراد آنست که کسى که معلوم است از حالش که شقى مىشود به سبب ارتکاب قبايحى که مؤدى شود به آتش. 2- شقى شقى است در شکم زمين که قبر باشد، يعنى هر که در دنيا به حالت شقاوت بميرد در قبر هم حکم به شقاوت او شود. 3- مراد از «امّ» جهنم است لقوله تعالى «فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ» يعنى شقى کسى است که به جهنم مخلد گردد. 4- مراد از «امّ» ام الکتاب و لوح محفوظ است، يعنى شقى در امّ الکتاب شقى باشد و ثبوت در آن ملازم با شقاوت نيست، زيرا شقاوت از مکتسبات بنده مىباشد. 5- مراد علم الهى است، يعنى شقى در علم سبحانى شقى باشد و لکن علم ازلى موجب شقاوت شخص نخواهد شد، و به همين نحو معنى: السّعيد سعيد فى بطن امّه. «2» لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ: مر ايشان را است در جهنم فرياد سخت و نالهزار.
«زفير» مبدأ صوت حمار و «شهيق» آخر آن، تشبيه فرموده فرياد اشقيا را به انکر اصوات. يا مراد از «زفير و شهيق» دلالت است بر شدت غم و غصه و کربت آنها و تشبيه به حال کسى که حرارت بر قلب او مستولى و روح او متحسّر شده.