اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الأَرضُ إِلاّ ما شاءَ رَبُّکَ عَطاءً غَيرَ مَجذُوذٍ (108)
و اما کساني که سعادتمند شدند پس در بهشت هميشه مخلد هستند در آن مادامي که آسمانها و زمين است الا آنچه بخواهد پروردگار تو عطائي است که قطع نميشود.
وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا سؤال- چرا در آيه قبل بفعل معلوم فرمود فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا، و در اينکه آيه بفعل مجهول سعدوا.
جواب- چون شقاوت بفعل عبد است و سوء اختيار ولي سعادت باعانت حق و توفيق او است.
فَفِي الجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ابد الاباد ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الأَرضُ بيانش
جلد 11 - صفحه 129
بدو وجه گذشت إِلّا ما شاءَ رَبُّکَ که خداوند مقام آنها را ببرد فوق جنّة و نعمتهاي او بقرينه جمله بعد عَطاءً غَيرَ مَجذُوذٍ جذ بمعني قطع است عطاء الهي در حق آنها غير متناهي است قطع شدن ندارد کسي که بهشت و حور العين از نور او خلق شده البته عطاي الهي در حق او بالاتر از بهشت است چنانچه در حديث خلقت انوار خمسه از حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است که از نور او عرش آفريده شد و از نور علي ملائکه و از نور حسن لوح و قلم و از نور حسين بهشت و حور العين و ملائکه در ظلمت بودند از نور فاطمه شمس و قمر و ساير انوار که فاطمه را ملائکه زهرا ناميدند حديث منقول بمعني است ديگر احتياج بتأويلات نداريم و اللّه العالم بحقايق الامور هذا ما عندنا (هذا جنايتي و خياره فيه اذ کل جان يده الي فيه)