آیه ۱۰۸ سوره هود

سوره هود، آیه ۱۰۸ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۳

وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ إِلاَّ مَا شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ

امّا آنها که خوشبخت و سعادتمند شدند، جاودانه در بهشت خواهند ماند، تا آسمانها و زمین برپاست، مگر آنچه پروردگارت بخواهد! بخششی است قطع نشدنی!

معنی کلمات و عبارات
«إِلاّ مَا شَآءَ رَبُّکَ»: مراد سرمدیّت و ابدیّت است. یا این که (ما) به معنی (مَنْ) است و استثناء موحّدین بزهکار از ضمیر (سَعِدُوا) است که سالها بعد از چنین افراد خوشبختی از دوزخ خارج و به بهشت می‌آیند. «عَطَآءً»: عطیّه. بخشش. مفعول مطلق است و تقدیر چنین است: یُعْطِیهِمْ عَطَآءً. عَطاء مصدر یا اسم مصدر و به معنی (إعطاء) است. حال مفعول مقدّر و تمییز از نسبت هم بشمار آورده‌اند. «غَیْرَ مَجْذُوذٍ»: غیر مقطوع. ناگسستنی. همیشگی و پیاپی.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- بهشت ، جایگاه سعادتمندان صحنه قیامت است. «و أما الذین سعدوا ففى الجنة خلدین فیها» ۲- بهشتیان ، براى همیشه در بهشت ماندگار خواهند بود. «و أما الذین سعدوا ففى الجنة خلدین فیها مادامت السموت و الأرض» ۳- نیل به سعادت و خوشبختى در قیامت ، به توفیق الهى است. «و أما الذین سعدوا ففى الجنة» مجهول آوردن فعل «سُعدوا» و آمدن فعل «شقوا» به صورت معلوم ، بیانگر این نکته است که: تیره بختان به اختیار خویش اسباب شقاوت را بر خود فراهم مى آورند و سعادتمندان در اختیار اسباب سعادت ، توفیق الهى را به همراه دارند. ۴- سراى آخرت همچون دنیا، داراى زمین و آسمان است. «مادامت السموت و الأرض» ۵- سراى آخرت، داراى یک زمین است و آسمانهایى متعدد دارد. «مادامت السموت و الأرض» ۶- خلود بهشتیان در بهشت ، بسته به مشیّت خداوند است. «و أما الذین سعدوا ففى الجنة خلدین ... إلاّ ما شاء ربک» ۷- هیچ چیز و هیچ کس نمى تواند مانع نفوذ مشیّت الهى شود. «خلدین فیها ... إلاّ ما شاء ربک» ۸- وعده خداوند بر مخلّد ساختن بهشتیان در بهشت ، مشیّت او را محدود نخواهد ساخت و مانع او در موقت قرار دادن آن نخواهد شد. «خلدین فیها ... إلاّ ما شاء ربک عطاءً غیر مجذوذ» «عطاءً غیر مجذوذ» حاکى از دوام بهشت و نعمتهاى آن و تأکیدى بر «خالدین فیها» است. استثناى «ما شاء ربک» در ضمن بیان خلود و دوام نعمتهاى بهشت گویاى این نکته است که وعده هاى خداوند، موجب آن نمى شود که مشیت او مقیّد شود و وى را از این که برخلاف آن عمل کند، ناتوان سازد. ۹- بهشت و موهبتهاى آن ، عطایى الهى است. «عطاءً غیر مجذوذ» ۱۰- بهشت و موهبتهاى آن ، از میان نخواهد رفت و از بهشتیان باز پس گرفته نخواهد شد. «عطاءً غیر مجذوذ» «عطاء» حال براى «الجنة» است و «مجذوذ» به معناى مقطوع مى باشد. بنابراین «عطاءً غیر مجذوذ»; یعنى ، [وارد بهشت مى شوند]در حالى که آن بهشت ، عطایى تمام نشدنى و مداوم است.
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
  • وجود اسمان در سرای اخرت+۲ آیه
  • تعدّد اسمانهای اخرت+۲ آیه
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۴ آیه
  • باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۲ آیه
  • باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۲ آیه
  • زندگی جاودان در بهشت، بشارتی از جانب خداوند به بهشتیان+۲ آیه
  • تضمین بهشت، برای سعادتمندان
  • تضمین بهشت، برای سعادتمندان
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
  • زمین اخرت، جاوید و همیشگی+۲ آیه
  • اسمانهای اخرت، جاویدان و همیشگی+۲ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی دادن نعمت بهشت به سعادتمندان
  • بهشت جاوید، از عطایای خدا به سعادتمندان و نیکان
  • وجود زمین در سرای اخرت+۲ آیه
  • جاودانه نبودن بهشتیان در بهشت، در گرو مشیّت خداوند
  • خلود بهشتیان در بهشت، بسته به مشیّت خداوند
واژه‌ها